Kavram
İyi Değer Testi
İyi değer testi, Mark Manson'ın üç soruluk ölçütüdür: bir değer gerçekliğe dayanıyorsa, çevrenizdekilere yarıyorsa ve gerçekten sizin kontrolünüzdeki şeylere bağlıysa iyi bir değerdir.
Manson'a göre bizi yıpratan çoğu zaman olayın kendisi değildir. Asıl yıpratan, onu tarttığımız terazidir ve değerler de o terazilerdir. Herkesin sizi sevmesi, hiç hata yapmamak ve komşudan fazla kazanmak kötü değerlere örnektir. Bunların her biri testin en az bir ayağında çöker. Ya kanıta değil hisse ya da hayale dayanır, ya sizi başkalarıyla karşı karşıya getirir ya da başkalarının fikri gibi elinizde olmayan şeylere bağlıdır. Kötü bir değer karşılansa bile tatmin etmez, çünkü hedef sürekli uzaklaşır. Dürüstlük, sözünüzü tutmak, işinizde ustalaşmak ve birine faydalı olmak ise iyi değerlere örnektir. Bunlar sınanabilir, yakınınızdakilerin hayatını kolaylaştırır ve bugün kendi eylemlerinizle karşılanabilir. Ölçütü değiştirdiğinizde ruh halinizin hava durumu da onunla birlikte değişir. Test size neyi önemsemeniz gerektiğini söylemez. Yüklediğiniz ağırlığı o değerin taşıyıp taşıyamayacağını gösterir.
Gerçek hayattan bir örnek
Ankara'da bir yazılım ekibinde çalışan Deniz, haftasını Slack'te aldığı tepki emojisi sayısıyla ölçüyordu. Sessiz geçen bir sprintte değersiz hissediyordu, oysa bütün işler zamanında teslim edilmişti. "Herkes beni takdir etmeli" ölçütünü teste vurunca ölçüt iki yerden çaktı: başkalarının ruh haline bağlıydı ve kanıt değil histi. Deniz yerine şunu koydu: "Kodumu benden sonra gelen kişi rahatça okuyabilmeli." Bir sonraki sessiz haftanın akşamında bilgisayarı kapatırken içi rahattı.
Nasıl kullanılır
- 1Son kötü ruh halinizin arkasındaki ölçütü bulun. Bunun için "Keşke … olsaydı, iyi olurdum" cümlesini tamamlayın.
- 2Ölçütü üç soruya sokun. Kontrol edebileceğim bir kanıta mı dayanıyor? Peşinden gitmek çevremdekilere yarıyor mu, zarar mı veriyor? Bugün kendi eylemimle karşılayabilir miyim?
- 3Bir sorudan bile kalıyorsa onu kontrolünüzdeki bir ölçüte çevirin. Örneğin "terfi almak" yerine "yöneticimin göz ardı edemeyeceği işler çıkarmak ve ayda bir geri bildirim istemek" yazın.