Kavram
Manson'ın Kaçınma Yasası (Manson's Law of Avoidance)
Manson'ın kaçınma yasasına göre bir değişim kim olduğunuza dair inancınızı ne kadar sarsacaksa, ondan o kadar kaçarsınız; bu değişim başarısızlık da olabilir, başarı da.
Mark Manson, Umursamamanın İnce Sanatı'nda bir şeyi fark eder. "Ben paradan anlamam", "Ben yaratıcı biri değilim", "Evin sorumlusu benim" gibi cümleleri gerçek diye taşırız. Oysa bunlar inançtır. Üstelik zemin gibi sağlam göründükleri için en az sorguladıklarımız da bunlardır. Bu inançlarla çelişen her değişimin bedeli emekten fazladır, çünkü biraz başka biri olmanız gerekir. Bu yüzden ondan makul gerekçelerle kaçarız: vakit yok, henüz hazır değilim, doğru zamanı bekliyorum. İşin can alıcı yanı, yasanın iki yönde işlemesidir. Başarısızlık kimliği sarsar, başarı da sarsar. "Yazar değilim" diye emin olan biri yazısını hiç göndermez. Ret acıtır, kabul ise yeni bir kimlik ister. Bu nedenle sorgulamaya en değer inançlar, kim olduğunuza dair olanlardır. Manson bunu kanıtlanmış bir yasa olarak sunmaz. Bu, gözleme dayalı bir mercektir ve en çok nerede kaçtığınızı görmenize yarar.
Gerçek hayattan bir örnek
Zeynep, Maslak'ta bir yazılım şirketinde kıdemli mühendis ve yıllardır "Ben teknik biriyim, satışçı değilim" der. Yöneticisi büyük bir müşteri sunumunu ona teklif ettiğinde Zeynep üçüncü kez bir ekip arkadaşını önerir ve hazırlık süresini gerekçe gösterir. Asıl mesele başka. Sunum kötü giderse eski inancı haklı çıkar. İyi giderse müşteriyle konuşan, terfiye aday biri olmak zorunda kalır. İki ihtimal de kimliğini sarstığı için o kapıdan hiç girmez.
Nasıl kullanılır
- 1Gerçek gibi savunduğunuz üç "Ben …yım" ya da "Ben … değilim" cümlesini yazın.
- 2Her birine şu soruyu sorun: Bu cümleyle çelişebilecek hangi adımı erteliyorum? Yalnızca başarısızlığın değil, başarının da size neye mal olacağını not edin.
- 3Bu hafta inancı sınayan tek bir küçük adım atın. Sonucu hakkınızda bir hüküm olarak değil, o inanç hakkında bir veri olarak okuyun.