Kavram
Ortak amaç ve karşılıklı saygı
Zor bir konuşmada güven ortamı iki koşula dayanır: Karşınızdaki, onun da istediği bir sonuç için uğraştığınıza ve ona bir insan olarak saygı duyduğunuza inanır. Bu koşullardan biri sarsıldığında karşınızdaki susar ya da saldırıya geçer; yapılması gereken, konunun dışına bir adım atıp o koşulu yeniden kurmaktır.
Can Alıcı Görüşmeler'e göre güven ortamının dağıldığını duymadan önce görürsünüz: yüz ifadesinde, bir duraksamada, iğneleyici bir sözde. Çare mesajı yumuşatmak değil, bir iki cümleliğine onun dışına çıkmaktır. Karşıtlama, ne demek istemediğinizi ve ne demek istediğinizi yan yana koyar: “Yetkinliğinizi sorgulamıyorum; devir teslim sürecini birlikte düzeltmek istiyorum.” Sorunda payınız varsa özür dilemek saygıyı yeniden kurar. Ortak hedefi açıkça dile getirmek (“İkimiz de bu sürümün ardından destek hattına telefon yağmasın istiyoruz”) amacı yeniden kurar. Bu hamlelerin hiçbiri söyleyeceğinizden vazgeçmek anlamına gelmez; söyleyeceğinizi duyulabilir kılar. Ardından konuya geri dönersiniz.
Gerçek hayattan bir örnek
Bir sorumlu hemşire, kıdemli bir meslektaşına nöbet devirlerinde ilaç değişikliklerini atladığını söylemek zorunda. Karşıtlamayla başlıyor: “Deneyiminizi sorgulamıyorum; ama gece ekibinin tabloyu eksiksiz görmesi gerekiyor.” Sonra ikisinin paylaştığı amacı dile getiriyor: İkisi de vardiya değişiminde bir hastanın zarar görmesini istemiyor. Meslektaşı beş dakika boyunca, değişiklikleri yazacak yeri olmayan bir devir formunu anlatıyor. Asıl sorun buymuş.
Nasıl kullanılır
- 1Konuşmadan önce ikinizin paylaştığı amacı tek cümleyle yazın.
- 2Bir karşıtlama cümlesi yazın: önce ne demek istemediğiniz, sonra ne demek istediğiniz.
- 3Susma ya da saldırı belirtisi gördüğünüzde bu iki cümleyi söyleyin, sonra konuya dönün.