BookYol

Kavram

SUCCESs Kontrol Listesi (SUCCESs Checklist)

SUCCESs kontrol listesi, Chip ve Dan Heath'in altı ilkesinden (Basit, Beklenmedik, Somut, Güvenilir, Duygusal, Hikâye) oluşan ve bir mesajda neyin eksik kaldığını gönderilmeden önce gösteren bir testtir; son kanıt ise gerçek dinleyicilerin mesajın özünü sorulmadan tekrar edebilmesidir.

Heath kardeşler altı ilkeyi biraz zorlama bir kısaltmada toplar: SUCCESs. Açılımı Simple (basit), Unexpected (beklenmedik), Concrete (somut), Credible (güvenilir), Emotional (duygusal) ve Stories (hikâyeler). Bu liste en iyi tarif olarak değil, kontrol listesi olarak çalışır. Tarif her malzemeyi eklemenizi söyler. Kontrol listesi ise önemli bir şeyin eksik olup olmadığını sorar. Akılda kalan mesajların çok azı altısını birden tam güçle kullanır. Altı kutunun hepsini doldurmaya çalışmak mesajı kalabalıklaştırır ve özü gömer. Bir iş güvenliği kuralına çoğu zaman net bir öz ve tek bir somut imge yeter. Bağış çağrısı ise duyguya ve hikâyeye yaslanır. Eksik olan genellikle sizin artık göremediğiniz şeydir, çünkü konuyu o kadar iyi bilirsiniz ki mesajın karşı tarafa nasıl ulaştığını duyamazsınız. Listenin asıl işi, normalde fark etmeden yanından geçeceğiniz boşluğu önünüze koymaktır. Mesajın bittiğini ise kâğıt üzerindeki onay işaretleri değil, dinleyiciler söyler. Özü siz hatırlatmadan kendi cümleleriyle geri anlatabiliyorlarsa iş tamamdır.

Gerçek hayattan bir örnek

İstanbul'da bir lojistik firmasında BT sorumlusu olan Deniz, oltalama uyarısını ilk önce şöyle yazdı: "Lütfen bilgi güvenliği politikalarına uyunuz." Metni listeden geçirince eksiğin özde ve beklenmedik olanda olduğunu gördü. Yeni hâli şuydu: "Tıklamadan önce gönderen adresine bakın. Geçen ay gelen sahte fatura, genel müdürümüzün adıyla gelmişti." Ertesi gün depoda iki çalışana ne hatırladıklarını sordu. İkisi de özü kendi sözleriyle anlattı: önce adrese bakılacak, müdürün adı bile tek başına güvence değil. Mesaj ancak o zaman bitti.

Nasıl kullanılır

  1. 1Mesajın özünü tek cümleyle yazın. Sonra altı ilkenin her biri için şunu sorun: Bu mesaj için burada önemli bir şey eksik mi?
  2. 2Yalnızca mesajın işini etkileyen bir ya da iki boşluğu güçlendirin. Geri kalan kutuları doldurmak için kendinizi zorlamayın.
  3. 3Mesajı görmemiş iki kişiye anlatın ve ertesi gün ne hatırladıklarını sorun. Özü hatırlatma olmadan tekrar edemiyorlarsa mesaj henüz bitmemiştir.