Kavram
Batık maliyet yanılgısı
Batık maliyet yanılgısı, şimdiye kadar harcadığınız paranın, zamanın, emeğin ya da sevginin, ne karar verirseniz verin geri gelmeyecek olmasına rağmen bundan sonra ne yapacağınızı etkilemesine izin vermektir. Dobelli'nin anlattığı hatalar arasında en pahalıya mal olanlardan biridir.
Akılcı bir kararda yalnızca bundan sonraki maliyetler ve getiriler hesaba katılmalıdır; geçmiş değişmez. Ama durmak, umulan toparlanmayı kesinleşmiş bir kayba çevirir ve kayıptan kaçınma bunu devam etmekten çok daha kötü hissettirir. Bu yüzden insanlar, şimdiye kadar koydukları yüzünden kötü projelerde, kötü yatırımlarda ve kötü ilişkilerde kalır. İngiltere ve Fransa da Concorde'un parasını asla çıkaramayacağını anladıktan çok sonra bile geliştirmeyi fonlamayı sürdürdü; çünkü durmak için çok fazla yatırım yapmışlardı. Bu düğümü çözen soru şudur: Bugün sıfırdan başlıyor olsaydım, şimdi bildiklerimi bilerek ve hiçbir şey yatırmamışken bunu seçer miydim? Yanıt hayırsa hâlâ orada olmanızın tek nedeni maliyettir ve o maliyet geri gelmeyecek.
Gerçek hayattan bir örnek
Dört yüz kullanıcılı bir paket servis uygulamasına iki yılını ve birikiminin büyük kısmını vermiş bir girişimci bu soruyu soruyor ve yanıtı hayır. Uygulamayı bir ay içinde kapatıyor. Ona yardım eden cümle şu: O iki yıl dersin bedeliydi; daha fazlasını ödemek için bir gerekçe değil.
Nasıl kullanılır
- 1'Buraya kadar geldik' ya da 'Bunca emekten sonra' sözlerini duyduğunuzda durun: Harcanan maliyetin bu kararda söz hakkı yok.
- 2Hiçbir şey yatırmamış olsaydınız bugün buna başlar mıydınız, kendinize sorun ve dürüstçe yanıtlayın.
- 3Durmayı, eski karar hakkında bir hüküm olarak değil, yeni bir karar olarak görün.