BookYol

Kavram

Cazibe Paketleme (Temptation Bundling)

Cazibe paketleme, yapmanız gereken bir eylemi yapmak istediğiniz bir eylemle birleştirme tekniğidir; böylece dört gözle beklediğiniz bir zevkin çekimi, aksi hâlde ertelediğiniz davranışı da beraberinde taşır.

Terim, davranış bilimci Katy Milkman'dan gelir. Milkman, Wharton School'daki araştırmasında basit bir sürümü test etti: Katılımcılar dinlemek istedikleri sürükleyici sesli kitaplara yalnızca spor salonundayken ulaşabiliyordu ve spor salonuna daha sık gittiler. James Clear bu fikri Atomik Alışkanlıklar'da ikinci yasa, yani "çekici kıl" için kullanır. Gerekçesi şudur: Bizi harekete geçiren ödülün kendisi değil, ödülün beklentisidir; beyin hoş bir şey beklediğinde dopamin salgılar. Tek başına sıkıcı olan bir alışkanlık, bu beklentiyi keyifli bir şeyden ödünç alabilir. Clear fikri alışkanlık zincirlemeyle tek bir formülde birleştirir: Mevcut alışkanlığımdan sonra yapmam gereken alışkanlığı yapacağım; yapmam gerekenden sonra da yapmak istediğimi yapacağım. Sıra önemlidir. Keyifli olan, gerekli olanla birlikte ya da ondan sonra gelmelidir, asla önce değil; yoksa paket, hiçbir şeyin karşılığı olmayan bir ödüle dönüşür. Yöntem en iyi sonucu, keyif veren şey gerçekten arzuladığınız bir şey olduğunda ve yalnızca bu pakete ayrıldığında verir.

Gerçek hayattan bir örnek

İstanbul'da satış temsilcisi olan Can, gömlek ütülemekten nefret ediyor, haftalık bir futbol podcast'ini ise çok seviyordu. Tek bir kural koydu: Yeni bölüm yalnızca ütü masasının başında dinlenecek. Artık pazar akşamları bölüm yayınlanır yayınlanmaz ütü masasını kuruyor ve bölüm bitmeden beş gömlek hazır oluyor. İş değişmedi; değişen, beklediği şey oldu.

Nasıl kullanılır

  1. 1İki liste yazın: yapmanız gerekip ertelediğiniz işler ve zaten keyifle yapacağınız şeyler.
  2. 2Her listeden birer maddeyi eşleştirin ve keyifli olanı yalnızca bu eşleşmeye ayırın.
  3. 3Bunu şöyle yazın: "[Mevcut alışkanlık] sonra [gereken alışkanlık] yapacağım. [Gereken alışkanlık] sonra [istediğim alışkanlık] yapacağım."