Kavram

Geleceği İki Uçtan Çerçevelemek (Bookend the Future)

Geleceği iki uçtan çerçevelemek, bir karar vermeden önce tek bir tahmin yerine bir aralık belirlemek, yani hem kötü ama gerçekçi hem de çok iyi ama gerçekçi sonucu açıkça adlandırmaktır.

Bir işin nasıl sonuçlanacağını tahmin ederken genellikle tek bir gelecek hayal ederiz: proje üç ayda biter, yeni iş bir yılda karşılığını verir, ev ilan fiyatına satılır. Chip ve Dan Heath «Decisive» kitabında bu tek noktalı tabloyu, gelecek konusunda aşırı özgüvenin bir belirtisi olarak görür. Gerçek, kafamızdaki o tek rakama nadiren denk gelir. Denk gelmediğinde de başka hiçbir senaryoya hazır olmayız. Çözüm, tahmini iki uçtan çerçevelemektir: bir alt sınır ve bir üst sınır belirlemek. Alt uç bir felaket senaryosu değildir. Gerçekten yaşanabilecek bir hayal kırıklığıdır. Üst uç da gerçekten yaşanabilecek güçlü bir sonuçtur. İkisini birlikte düşünmek bakış açınızı genişletir. Atladığınız riskleri görünür kılar ve yakalamaya hazır olmadığınız fırsatları önünüze koyar. Bir aralık, tek bir rakamdan daha dürüsttür. İyi plan da bu dürüstlüğün üzerine kurulur.

Gerçek hayattan bir örnek

Selin, Kadıköy'deki dairesini 6 milyon TL'ye ilana koyuyor ve bir ayda satılacağından emin. İki uçtan düşününce önce alt sınırı yazıyor: faizler yüksek kalırsa beş ay beklemek ve 5,2 milyona razı olmak. Sonra üst sınırı yazıyor: iki haftada, ilan fiyatına satış. Alt uç, yeni evin kaparosunu satış kesinleşmeden vermemesi gerektiğini gösteriyor. Üst uç ise nakliyeciyi şimdiden ayarlamasını öneriyor. Böylece hızlı bir satış onu hazırlıksız yakalamıyor.

Nasıl kullanılır

1Mevcut tahmininizi tek cümleyle yazın ve şunu sorun: Gerçekçi olarak yaşanabilecek kötü sonuç ne? Bu sonucu bir rakam ya da tarihle adlandırın.
2Aynı soruyu ters yönden sorun: Gerçekçi olarak yaşanabilecek çok iyi sonuç ne? Bu bir hayal değil, makul bir olasılık olmalı.
3Her uç için bugün atacağınız bir adım belirleyin. Alt uç için bir tampon, üst uç için fırsatı yakalama hazırlığı yapın. Ancak bundan sonra karar verin.