Kavram

Belirli İyimserlik (Definite Optimism)

Belirli iyimserlik, her seçeneği açık tutup işlerin kendiliğinden düzelmesini beklemek yerine, geleceğin belirli bir parçasını inşa etmeye yönelik somut bir planınız olduğu için geleceğin daha iyi olacağına inanmaktır.

Peter Thiel ve Blake Masters, «Sıfırdan Bire» kitabında geleceğe bakışı iki eksende ayırır. Tanıdık soru şudur: İşler iyiye mi gidecek, kötüye mi? Bir kurucu için daha önemli olan ikinci soru ise şudur: Gelecek belirli mi, yani anlayıp şekillendirebileceğiniz bir şey mi, yoksa belirsiz mi, yalnızca riskinizi dağıtarak korunabileceğiniz bir piyango mu? Bu iki eksenden dört tutum çıkar. Thiel'e göre en üretken olanı belirli iyimserdir: Geleceğin daha iyi olacağını, çünkü onun belirli bir parçasını kendisinin kuracağını düşünen kişi. Belirsiz iyimser de iyi şeyler bekler, ama plan yerine çeşitlendirmeye, seçenek biriktirmeye ve sürece güvenir. Tuzak şuradadır: Her kapıyı açık tutmak ihtiyatlı görünür, oysa bu hiçbir şeye bağlanmamak demektir. Belirsiz bir gelecek asla inşa edilmez, çünkü onu inşa eden kimse yoktur. Belirli bir plan yanlış çıkabilir ve düzeltilebilir. Bulanık bir umut ise sınanamaz bile.

Gerçek hayattan bir örnek

Ankara'da muhasebe bürosu işleten Selin iki yıldır "piyasayı kolluyor". Biraz e-ticaret danışmanlığı yapıyor, biraz eğitim veriyor ve her teklife "bakarız" diyor. İyimser ama belirsiz. Sonra tek bir cümle yazıyor: 18 ay içinde küçük restoranların ön muhasebesini tek ekrandan yöneten bir hizmet kuracak ve işe zaten çalıştığı dört restoranla başlayacak. Artık hangi kursa yazılacağı, hangi teklifi geri çevireceği belli. "Hayır" demek kayıp gibi değil, ilerleme gibi geliyor.

Nasıl kullanılır

1İnşa etmek istediğiniz geleceği tek cümleyle yazın: Kime hizmet edecek, bugün olmayan ne var olacak ve ne zamana kadar? Bunu adlandıramıyorsanız plan yapmıyor, yalnızca riskinizi dağıtıyorsunuz.
2Mevcut taahhütlerinizi bu cümleyle karşılaştırın. Planı ilerletenleri tutun. Sırf "ne olur ne olmaz" diye elinizde tuttuğunuz seçenekleri bırakın.
3Planı terk etmek için değil, gözden geçirmek için bir tarih belirleyin. Kanıtlar yanıldığınızı gösterirse planı daha iyi ve yine belirli bir planla değiştirin. Her şeyi açık tutmaya geri çekilmeyin.