Kavram
Aykırı soru
Aykırı soru, Peter Thiel'in mülakatlarda sorduğu "Çok az insanın sizinle aynı fikirde olduğu hangi önemli gerçek var?" sorusudur; Thiel bu soruyla bir kurucunun gerçek bir fikri mi, yoksa bir kopyayı mı taşıdığını sınar.
Thiel bu soruyu sorar, çünkü iyi cevaplar hem nadirdir hem de kişi hakkında çok şey ele verir. Sorunun çıtası yüksektir: Cevap aynı anda doğru, önemli ve az kişinin paylaştığı bir görüş olmalıdır. Thiel'e göre soru iki açıdan zordur. Zihinsel olarak zordur, çünkü bize öğretilen her şey tanımı gereği üzerinde uzlaşılmış bilgidir. Psikolojik olarak zordur, çünkü cevap, popüler olmadığını bildiğiniz bir görüş olmak zorundadır. Sorunun startup'lar için biçimi şudur: "Kimsenin kurmadığı hangi değerli şirket var?" Buna cevap veremeyen bir kurucu, herkesin paylaştığı bir fikri o fikri paylaşan herkesten daha iyi uygulayabileceğine bahse giriyordur. Bu bir şirket değil, bir rekabettir. Soru, kurucunun kendi düşüncesi için de bir disiplindir; çünkü inandıklarımızın çoğuna başkaları inandığı için inanırız. Soruyu dürüstçe cevaplamak, kendi deneyiminizin genel kanıyla çeliştiği noktayı fark etmek ve bu çelişkiyi sınayacak kadar ciddiye almak demektir.
Gerçek hayattan bir örnek
İzmir'de bir yazılım mühendisi altı yılını büyük otel zincirlerine rezervasyon sistemleri kurarak geçirmişti. Sektördeki herkes, Ege kıyısındaki küçük aile otellerinin daha iyi web sitelerine ihtiyacı olduğunu söylüyordu. Onun aykırı cevabı farklıydı: Bu oteller asıl rezervasyon kaybını web sitelerinden değil, akşam saatlerinde açılmayan telefonlardan yaşıyordu; çünkü otelin sahibi çoğu zaman aynı zamanda aşçısıydı. Fikrini sınamak için bir hafta boyunca üç otelin resepsiyonunda oturdu, ardından basit bir çağrı karşılama hizmeti kurdu. Sektörde ona katılan pek olmadı; ilk kırk müşterisinin çoğu ise katıldı.
Nasıl kullanılır
- 1Soruya cevabınızı tek cümleyle yazın ve üç ölçütün hepsinden geçirin: Doğru mu, önemli mi, çoğunluğun katılmayacağı bir görüş mü?
- 2Sektörünüzdeki çoğu kişi bu cümleyi okuyunca başını sallayacaksa elinizdeki şey bir sır değil, bir kategoridir. Aramaya devam edin.
- 3Popüler olmayan inancınızın üzerine bir şey kurmadan önce onu müşterilerin geçmişteki davranışlarıyla sınayın. Popüler olmayan bir yanlış da sonuçta yanlıştır.