Kavram
Korku ve Arzu (Fear and Desire)
Korku ve arzu, Robert Kiyosaki'ye göre para kararlarının çoğunu biz fark etmeden veren iki duygudur: korku insanı maaşın güvencesine iter, arzu ise o maaşı daha hesaba yatmadan harcar.
Kiyosaki «Zengin Baba Yoksul Baba»da çalışma hayatının büyük kısmının iki duyguyla yönetildiğini söyler. Parasız kalma korkusu, insanı aslında sorgulayacağı bir işte tutar. Düzenli maaş, güvende hissetmenin bedeli olur. Paranın satın alabileceklerine duyulan arzu ise o maaşı taksitlerle, kredi kartıyla, "bir üst model"le çoğu zaman maaş günü gelmeden harcatır. Böylece bir döngü kurulur: harcadıkça geliri kaybetme korkunuz büyür, işe daha sıkı sarılırsınız. Sorun bu duyguları hissetmeniz değildir, çünkü herkes hisseder. Sorun, sorgulanmadan hareket etmeleridir. Korkan kişi ilk güvenli seçeneği kapar, isteyen kişi ilk taksit planını imzalar. Kiyosaki'nin önerisi duygusuz bir yatırımcı olmak değildir. Duyguyu fark edip ona soru sorabilen biri olmaktır. Bunun yolu duyguyu bastırmak değil, araya bilinçli bir duraklama koymaktır. Böylece kararı duygu değil, sizin rakamlarınız verir.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de grafik tasarımcı olarak çalışan Elif, indirimdeki dizüstü bilgisayarı aylık 4.000 liradan 12 taksitle alabileceğini görür. İçinden "kaçırmayayım" sesi yükselir. Ödeme ekranında durur, telefonuna bir not düşer ve kararı iki gün erteler. O akşam bütçesine bakınca taksidin aylık birikimini yarıya indireceğini görür. İki gün sonra istek sönmüştür, mevcut bilgisayarı bir yıl daha işini görecektir. Taksit tutarını her ay acil durum fonuna otomatik aktarmaya başlar.
Nasıl kullanılır
- 1Harekete geçmeden duyguya ad verin. Kendinize "Bu parasız kalma korkusu mu, yoksa bir şeye duyduğum arzu mu?" diye sorun. Cevabı tek kelimeyle yazmak bile çoğu zaman duygunun gücünü kırar.
- 2Belirlediğiniz bir tutarın üzerindeki her para kararı için bir bekleme kuralı koyun, örneğin her 2.000 lira için bir gün. Böylece kararı duygunun en güçlü olduğu anda vermezsiniz.
- 3Bekleme süresinde rakamlara bakın: Bu karar aylık birikiminizi, borcunuzu ve bir yıl sonraki seçeneklerinizi nasıl etkiliyor? Ardından son sözü rakamlara bırakarak karar verin.