Kavram
Alışkanlık Öbekleme (Habit Chunking)
Alışkanlık öbekleme, aynı bağlamda sık tekrarlanan bir eylem dizisinin beyin tarafından tek bir otomatik birim olarak kaydedilmesi ve böylece bütün rutinin tek bir işaretle, adım adım bilinçli karar verilmeden işlemesidir.
Yeni bir şey öğrenirken her adım dikkat ister ve bu yorucudur. Aynı diziyi aynı ortamda yeterince tekrarladığınızda beyin onu ayrı ayrı kararlar olarak görmeyi bırakır ve tek bir paket hâlinde saklar. Gün içindeki pek çok hareketiniz, siz daha bir şeye karar vermeden bu öbekler sayesinde gerçekleşir. Charles Duhigg, Alışkanlıkların Gücü'nde MIT'deki deneyleri anlatır. Labirent koşusu rutine dönüşünce farelerin beyin etkinliği belirgin biçimde düşer. Hareketlilik büyük ölçüde başta, işaret geldiğinde, ve sonda, ödül ortaya çıktığında yoğunlaşır. Takas şudur: Öbekleme dikkatinizi başka işlere ayırır. Arabayı park yerinden çıkarırken rahatça sohbet edebilmeniz bundandır. Bedeli ise bir öbek başladığında size sormadan sonuna kadar akma eğilimidir. Ortadaki bir adımda irade göstermeye çalışmak çoğu zaman kaybettirir. Bu yüzden müdahale noktası başlangıçtır. İşareti ya da ilk adımı değiştirdiğinizde öbeğin geri kalanı tetikleyicisini kaybeder.
Gerçek hayattan bir örnek
Ataşehir'de muhasebeci olarak çalışan Selin her sabah masasına oturur, bilgisayarı açar, önce e-postaya, sonra WhatsApp Web'e bakar. İlk gerçek işine başladığında saat çoktan onu geçmiştir. Bunu hiçbir sabah bilinçli olarak seçmez, çünkü oturmak, açmak ve kontrol etmek tek bir öbek olmuştur. Selin ilk adımı değiştirir. Akşamdan günün en önemli dosyasını ekranda açık bırakır ve tarayıcıyı kapatır. Sabah bilgisayarı açtığında karşısına çıkan ilk şey artık o dosyadır.
Nasıl kullanılır
- 1Siz fark etmeden otomatik işleyen bir rutin seçin. İlk iki adımını ve nerede başladığını not edin. Öbek genellikle sandığınızdan daha erken başlar, çoğu zaman oturduğunuz ya da bir şeyi elinize aldığınız anda.
- 2Ortada değil, başta müdahale edin. Nesnenin yerini, ortamı ya da ilk hareketi değiştirin; böylece eski işaret sizi doğrudan eski diziye götürmez.
- 3Kazanmak istediğiniz bir alışkanlıkta aynı adımları her seferinde aynı sırayla ve aynı yerde yapın. Beynin onları tek bir öbekte birleştirmesini sağlayan şey bu tutarlılıktır.