Kavram
Ortam Tasarımı (Environment Design)
Ortam tasarımı, fiziksel alanınızı iyi alışkanlıkların işaretleri görünür ve el altında, kötü alışkanlıkların işaretleri ise gizli ya da ulaşılmaz olacak biçimde düzenleme pratiğidir; böylece doğru davranış varsayılan hâle gelir.
James Clear'ın Atomik Alışkanlıklar'daki savı, insanların büyük ölçüde çevrelerinin biçimlendirdiği davranışlar için motivasyonlarını övdüğü ya da suçladığıdır. Clear, davranışı kişi ile çevresinin bir fonksiyonu olarak tanımlayan psikolog Kurt Lewin'in formülüne ve Anne Thorndike'ın araştırmasına başvurur: Thorndike bir hastane kafeteryasını, şişe sular göz önünde ve kolayca uzanılacak yerlerde duracak biçimde yeniden düzenlemiş; kimse bir şey söylemeden insanlar daha sık su seçmeye başlamıştır. Buradan çıkan ders, görmenin en güçlü işaret olduğudur: Göz önündeki yapılır, gözden uzaktaki unutulur. Clear kalabalık evler için bir kural da ekler: bir alan, bir kullanım. Yatak yalnızca uyku, masa yalnızca iş için olduğunda her yer tek bir davranışı tetikler; kanepe hem yemek, hem çalışmak, hem dizi izlemek hem de telefonda gezinmek için kullanıldığında hepsini birden çağırır. Tersi de aynı ölçüde önemlidir. Clear'ın gözlemine göre büyük bir öz denetime sahip görünen insanlar, çoğu zaman yalnızca baştan çıkarıcı durumlarda daha az zaman geçirenlerdir. Bu bakışla öz denetim, büyük ölçüde iyi tasarlanmış bir odadır.
Gerçek hayattan bir örnek
Trabzon'da üniversite öğrencisi olan Deniz, gitar çalışmak istiyor ama hep "unutuyordu". Gitar kılıfının içinde, gardırobun üstünde duruyordu. Ucuz bir stant aldı, gitarı oturma odasının ortasına, koltuğun yanına koydu ve telefon şarj aletini komodinden koridora taşıdı. Bir hafta içinde çaydanlık kaynarken gitarı eline alıyordu, üstelik buna hiç karar vermeden.
Nasıl kullanılır
- 1Bir iyi alışkanlık seçin ve işaretini doğru anda gözünüzün değeceği yere koyun: masaya, kapının yanına, çaydanlığın yanına.
- 2Bir kötü alışkanlık seçin ve işaretini gözden ya da odadan uzaklaştırın.
- 3Evinizdeki bir alana tek bir kullanım verin ve orada başka hiçbir şey yapmayın.