Kavram

Bunu Nasıl Karşılayabilirim? (How Can I Afford It?)

“Bunu nasıl karşılayabilirim?”, Robert Kiyosaki'nin Zengin Baba Yoksul Baba kitabından gelen ve “Buna param yetmez” gibi kapı kapatan bir cümlenin yerine açık bir soru koyarak zihninizi hayırda durmak yerine gelir, birikim ya da alternatif aramaya yönelten bir düşünme alışkanlığıdır.

Kiyosaki bu fikri iki baba figürü üzerinden anlatır. Pek çok okur ve eleştirmen bu ikiliyi gerçek bir biyografiden çok bir anlatım aracı olarak okur. Fikrin işe yarayan tarafı iki durumda da geçerlidir: Para hakkında tekrarladığınız cümleler neyi fark ettiğinizi belirler. “Param yetmez” aramayı daha başlamadan bitirir. “Nasıl karşılayabilirim?” ise beyninize üzerinde çalışacağı bir problem verir. Bu soru, o şeyi satın almanız gerektiği anlamına gelmez. Çoğu zaman dürüst cevap, bedelin getirisinden yüksek olduğudur. Ya da paranın ancak başka bir harcamadan vazgeçerseniz çıkacağıdır. Bu sonuç bile refleks bir hayırdan iyidir, çünkü artık takası, zamanlamayı ve göz ardı ettiğiniz seçenekleri görmüşsünüzdür. Tuzak ters yönde de işler. Her harcamayı aklamak için mantra gibi tekrarlanan bu soru bir borç makinesine dönüşür. Görevi düşünmeyi başlatmaktır, harcamayı onaylamak değil.

Gerçek hayattan bir örnek

İzmir'de muhasebeci olarak çalışan Kerem, kariyerinde bir basamak atlatacak 28.000 TL'lik SMMM hazırlık kursunu görür. İlk tepkisi “Şu an param yetmez” olur. Aynı cümleyi soruya çevirince masaya üç seçenek gelir: şirketin eğitim desteği olup olmadığını sormak, ücreti taksitlendirmek ve bir yıldır kutusunda duran oyun konsolunu satmak. Şirket ücretin yüzde 40'ını üstlenir, konsol da 9.000 TL eder. Kerem eylül dönemine borç almadan kaydolur.

Nasıl kullanılır

1Kapanan cümleyi yakalayın. Bir hafta boyunca “param yetmez” dediğiniz ya da düşündüğünüz her anı ve neyle ilgili olduğunu not edin.
2Her birini bir soruya çevirin. Kendinize on dakika verip en az üç yol yazın: daha fazla kazanmak, başka bir kalemden kısmak, beklemek ya da daha ucuz bir seçenek bulmak.
3Sonra dürüstçe karar verin. Yolların hepsi o şeyin değerinden pahalıya geliyorsa “almamayı seçiyorum” deyin. Bu bir çıkmaz değil, bir karardır.