BookYol

Kavram

Verimli Unutma (Productive Forgetting)

Verimli unutma, unutmanın bir bilgiyi silmekten çok ona erişimi zayıflattığı, bu yüzden tekrar etmeden önce bilginin biraz silikleşmesine izin vermenin bir sonraki hatırlamayı daha güçlü kıldığı fikridir.

Belleği çoğumuz delik bir kova gibi düşünürüz: ne koyarsak yavaş yavaş akıp gider. Benedict Carey'nin How We Learn kitabının büyük ölçüde dayandığı psikologlar Robert ve Elizabeth Bjork ise her anının iki ayrı özelliğini birbirinden ayırır. Depolama gücü, bilginin zaten bildiklerinize ne kadar derin örüldüğüdür ve yalnızca artar. Erişim gücü ise o bilgiye şu anda ne kadar kolay ulaştığınızdır; inip çıkar. Unuttuğunuzu sandığınızda çoğu zaman düşen şey erişim gücüdür, bilgi depoda durur. İşin işe yarayan tarafı şu: erişim gücü gerilemişken bilgiyi çabalayarak geri çağırdığınızda, cevap hâlâ dilinizin ucundayken yapılan tekrardan çok daha büyük bir kazanç elde edersiniz. Uyku da oturumlar arasında çalıştıklarınızı yeniden düzenler. Yani biraz silikleşme başarısızlık değildir. Bir sonraki, daha derin hatırlamanın zeminidir.

Gerçek hayattan bir örnek

Kadıköy'de yaşayan yazılımcı Deniz, Berlin'deki yeni işi için haftada 60 Almanca kelime çalışıyor. Eskiden listeyi her akşam metroda tanıdık gelene kadar okuyordu. İki hafta sonra da yarısını hatırlamıyordu. Şimdi salı günü kelimeleri ezberden yazarak sınıyor, üzerine uyuyor ve listeye cumaya kadar bakmıyor. O gün kelimelerin dörtte biri kaybolmuş oluyor. Onları zorlanarak geri çağırmak can sıkıcı, ama ay sonundaki toplantıda kelimeler kendiliğinden geliyor.

Nasıl kullanılır

  1. 1Tekrarlarınızı aralıklandırın: en az bir gün ara verin. Hatırlamanın çaba isteyeceği kadar bekleyin, ama hiçbir şeyin geri gelmeyeceği kadar uzun değil.
  2. 2Yeniden okumadan önce hatırlayın: notları kapatın, aklınızda kalanları boş bir sayfaya yazın, sonra kontrol edip boşlukları doldurun.
  3. 3Oturumların arasına uyku koyun: akşam çalışın, ertesi gün tekrar edin. Hatırlamakta zorlanmayı başarısızlık değil, işin kendisi sayın.