Kavram
Kopuş Anı (Split Happens)
Kopuş anı (split happens), Simon Sinek'in, büyüyen bir kurumda Ne yaptığının genişlemeye devam ederken Neden var olduğu duygusunun sessizce düzleştiği ve başarının onu doğuran amacı silmeye başladığı noktaya verdiği addır.
Sinek bunu bir grafikte iki çizgiyle anlatır. Başta çizgiler birlikte yükselir. Küçük ekip kurucuya yakın oturur ve amaç, kimse yazmadan her kararda hissedilir. Büyüme bu dengeyi değiştirir. Ürünler, çalışanlar ve ciro çoğalır. Neden ise işin nasıl başladığını hatırlayan, giderek azalan birkaç kişiye kalır. Yeni gelenler hedefleri, süreçleri ve ürünü öğrenir. Biri bilinçli olarak aktarmadıkça amaçtan hiçbir şey devralmazlar. Görünürde hiçbir şey kırılmaz ve satışlar yıllarca artabilir. Bedel sonra ortaya çıkar. Yalnızca rakama bakılarak kararlar verilir, "hedefi tutturalım yeter" kültürü yerleşir. Müşteriler de sizi daha ucuz bir rakibe neden tercih ettiklerini artık söyleyemez. Kopuş, büyümenin başarısızlığı değildir. Amacı taşıyan rutinler kurulmadan büyümenin varsayılan sonucudur.
Gerçek hayattan bir örnek
Ayşe ve iki arkadaşı İzmir'de bir zeytinyağı markası kurar. Amaçları yerel üreticilere adil fiyat ödemektir. Yedi yıl sonra şirkette 60 kişi çalışır ve ürünler zincir marketlerde satılır. Maliyet hedefiyle işe alınan yeni satın alma müdürü daha ucuz bir toptancıya geçer. Kuruluş hikâyesini duyan olmadığı için kimse itiraz etmez. O çeyrek kâr artar. Bir yıl sonra en sadık şarküteri müşterisi ayrılır. Gerekçesi, markanın "artık diğerlerinden farkı kalmadığı"dır.
Nasıl kullanılır
- 1Son bir yılda işe giren beş kişiye kurumun neden var olduğunu sorun. Cevaplar belirsizse ya da yalnızca ürünü anlatıyorsa kopuş başlamış demektir.
- 2Nedeni konuşmalara değil rutinlere yerleştirin. İlk çalışanlar oryantasyonda kuruluş hikâyesini anlatsın. Her büyük karar notuna da kararın amaca nasıl hizmet ettiğini söyleyen bir satır ekleyin.
- 3Nedene bir sahip verin. Diğerleri Ne'yi büyütürken amacı korumayı açıkça görev edinen kıdemli birini belirleyin.