Kavram
Göreve özgü olgunluk
Göreve özgü olgunluk, Andrew Grove'un birini ne kadar yakından yönetmeniz gerektiği sorusuna verdiği cevaptır: Bu, kıdeme değil, kişiye ve belirli göreve birlikte bağlıdır. Olgunluk düşükse net ve ayrıntılı yönlendirme, ortaysa iki yönlü tartışma ve destek, yüksekse hedefi koymak ve hafif bir takip gerekir.
Yeni yöneticiler işin içinde mi olmaları yoksa geri mi durmaları gerektiğini sorar, herkes için tek bir tarz seçer; sonra da ekipten biri onları mikro yönetici, bir diğeri ortada yok diye anlatır. Grove'un fikri bu soruyu ortadan kaldırır. Bir kişinin olgunluğu bir kişilik özelliği değil, bir görevle olan ilişkisidir: On yıllık deneyime sahip bir mühendis, ilk kez hazırladığı bütçede acemidir ve orada yapıya ihtiyaç duyar; kıdemsiz bir çalışan ise daha önce iki kez yaptığı bir geçişte uzman olabilir ve ona yalnızca hedefi vermek yeter. Yöneticinin işi, herkesin işlerini olgunluk düzeyine göre sıralamak ve her görevi buna göre yönetmektir. Sonra da kişinin o görevdeki yetkinliği arttıkça onu bilinçli olarak basamak basamak yukarı taşımaktır: ayrıntılı yönlendirmeden tartışmaya, tartışmadan devretmeye. Bu, Marquet'nin niyete dayalı liderliğine de köprü kurar: Yetki ancak göreve özgü olgunluğun yüksek olduğu yerde bilginin bulunduğu yere taşınabilir; bu olgunluğu kurmak da yöneticinin emir vermeyi bırakma hakkını kazanma yoludur.
Gerçek hayattan bir örnek
Ankara'da bir lisede zümre başkanı, altı öğretmenine de aynı biçimde davranıyor; biri onu fazla müdahaleci, bir diğeri ortada yok diye anlatıyor. Görevlere göre ayırınca, en deneyimli öğretmenine hayatında ilk kez hazırladığı ders programında yakından destek oluyor; en yeni öğretmeni ise önceki okulunda yıllarca yürüttüğü laboratuvar derslerinde kendi hâline bırakıyor. İki şikâyet de sona eriyor.
Nasıl kullanılır
- 1Bir görevi ne kadar yakından yöneteceğinize karar vermeden önce, kişinin ne kadar kıdemli olduğunu değil, o görevde ne kadar olgun olduğunu sorun.
- 2Tarzı olgunluğa göre seçin: düşükse yönlendirme, ortaysa tartışma, yüksekse yalnızca hedef.
- 3İnsanları her seferinde tek bir görevde, bilinçli olarak bir üst basamağa taşıyın ve bunu onlara söyleyin.