Kavram

Hakikat Arama Grubu (Truthseeking Pod)

Hakikat arama grubu, birbirini alkışlamak yerine dürüst itirazı ödüllendiren, belirsizliği kabul etmeyi normal sayan ve akıl yürütmeyi birlikte sınayan birkaç kişiden oluşan küçük, gönüllü bir gruptur.

Güdümlü akıl yürütme (motivated reasoning) içeriden neredeyse görünmez. Bir inanç kimliğinize, siyasi tarafınıza ya da kariyer bahsinize bağlıysa önyargı önyargı gibi hissettirmez, haklı olmak gibi hissettirir. Bu yüzden kendi kendinize yaptığınız kontroller bir noktada tıkanır. Annie Duke, Thinking in Bets'te çözüm olarak sıradan arkadaşlıktan farklı kurallarla işleyen birkaç kişilik bir çevre önerir. Bu grupta teselli değil, isabet ödüllendirilir. "Emin değilim" demek, hatayı kabul etmek ya da birinin mantığındaki boşluğu göstermek takdir görür. Kurallar baştan açıkça konuşulduğu için itiraz saldırı gibi değil, yardım gibi karşılanır. İki üç kararlı kişi yeterlidir. Grup, kimliğinizi gevşek tutmanın ve kendinize düşünce deneyleri uygulamanın yerini almaz. Onları tamamlar, çünkü sizin tek başınıza göremediğinizi yakalar.

Gerçek hayattan bir örnek

Maslak'ta bir yazılım ekibinde çalışan Deniz, teslim sürelerinin uzamasının tek sebebinin yeni yöneticisi olduğuna emindi. İK'ya gitmeden önce konuyu üniversiteden iki arkadaşıyla kurduğu gruba açtı ve kendi yargısını söylemeden yalnızca olayları anlattı. Biri tek bir soru sordu: "Gecikmeler tam olarak ne zaman başladı?" Takvime bakınca cevap netleşti. Gecikmeler yönetici gelmeden iki ay önce, kıdemli bir mühendis ayrıldığında başlamıştı. Deniz o akşam bozuldu. Ertesi gün ise yanlış kavgaya girmediği için rahatladı.

Nasıl kullanılır

1Sizi memnun etmekten çok doğruyu bulmayı önemseyen iki üç kişiye teklif götürün. Kuralları açıkça konuşun: rahatlık yerine isabet, itiraza açıklık, belirsizliğe saygı.
2Bir kararı gruba getirdiğinizde önce verileri ve gerekçelerinizi paylaşın. Vardığınız yargıyı ve işin nasıl bittiğini en sona saklayın; böylece sonucu değil, düşünceyi değerlendirirler.
3Biri mantığınızdaki boşluğu bulduğunda teşekkür edin ve aynısını siz de onlar için yapın. Grup ancak dürüst itiraz her seferinde ödüllendirilirse ayakta kalır.