Kavram
Sonuca göre yargılama
Sonuca göre yargılama (Annie Duke'un deyişiyle 'resulting'), bir kararın kalitesini sonucunun kalitesine bakarak değerlendirmektir. İyi kararlar kaybedebildiği, kötü kararlar da kazanabildiği için bu alışkanlık size şans eseri tutan hataları tekrarlamayı, doğru seçimlerden de vazgeçmeyi öğretir.
Terim pokerden gelir: Doğru oynadığı eli kaybeden oyuncuya 'sonuca bakma' denir. Hayat da aynı yapıdadır: Bilginin bir kısmı gizliyken karar verirsiniz, ardından kartı gelecek dağıtır. Son dakikada riskli bir hücum tercih eden teknik direktör, hamle tutarsa dâhi, tutmazsa akılsız ilan edilir; oysa gerekçe ikisinde de aynıdır. Sonuca göre yargılama geçmişi yanlış değerlendirir; daha da kötüsü geleceği zehirler, çünkü çıkardığınız dersler şanstan çıkarılmış derslerdir. Savunma, iki soruyu birbirinden ayrı tutmaktır: Sonuç iyi miydi? O gün bilinenlere göre karar iyi miydi?
Gerçek hayattan bir örnek
Bir mimar, sonradan büyük başarı yakalayan küçük bir firmanın teklifini reddettiği için bunu hayatının hatası sayıyor. Oysa o gün firmanın yalnızca sekiz aylık nakdi ve iki müşterisi vardı. Karar sağlamdı, sonuç kötü oldu. Mimarın çıkardığı 'Her zaman küçük olana oyna' dersi ise şanstan geliyor.
Nasıl kullanılır
- 1Bir kararı değerlendirirken bugün ne bildiğinizi değil, o gün ne bildiğinizi sorun.
- 2Gerçekten öyleyse 'İyi karar, kötü sonuç' cümlesini yüksek sesle söyleyin; bu cümle başlı başına bir ilaçtır.