Kavram
Çirkin Bebek (Ugly Baby)
Çirkin bebek, Ed Catmull'un yeni bir fikrin en erken, beceriksiz ve yarım hâline verdiği addır; bu fikir büyüyebilecek kadar uzun süre korunmalı, her erken başarısızlık da bir hüküm değil bilgi olarak okunmalıdır.
Pixar'ın kurucu ortağı Ed Catmull, Amy Wallace'la birlikte yazdığı Creativity, Inc.'te yeni fikirlerin bitmiş işin küçük bir kopyası olarak gelmediğini söyler. Fikirler hantal ve yarım doğar. Ne olabileceklerine zar zor işaret ederler. Pixar'ın en sevilen filmleri bile binanın dışında kimse görmeden önce yıllarca kafa karıştırıcı, yavan ya da düpedüz kötü versiyonlar olarak kalmıştır. Tehlike şuradadır: Yeni doğmuş bir fikri olgun işlerle kıyaslamak. Bu, geçen yılın başarısı da olabilir, rakibin cilalı ürünü de. Sonunda fikir daha nefes almadan boğulur. Korumak, övmek demek değildir. Pixar'ın Braintrust toplantılarında notlar açık sözlüydü. Ama amaçları filmi büyütmekti, filmin var olmayı hak edip etmediğine karar vermek değil. İşin özü, fikrin bugünkü hâliyle potansiyelini birbirinden ayırmaktır. Erken bir başarısızlık size neyi düzelteceğinizi söyler, durup durmayacağınızı değil.
Gerçek hayattan bir örnek
Maslak'taki küçük bir oyun stüdyosunda çalışan Defne ilk prototipini ekibe oynatır ve odaya sessizlik çöker. Bulmacalar fazla kolay, karakter ruhsuzdur. Yapımcı projeyi rafa kaldırmayı önerir. Defne iki hafta ister ve her oyun testinden sonra tek bir soruyu not eder: Oyuncular nerede sıkıldı? Notlar hep aynı yeri gösterir: İlk on dakikada hiçbir risk yoktur. Defne zorluk eğrisini baştan kurar. Üçüncü testte oyuncular kumandayı elinden bırakmak istemez.
Nasıl kullanılır
- 1Fikre korumalı bir süre tanıyın. Dört hafta ya da üç deneme dolmadan, siz dahil kimse "devam mı, iptal mi" kararı vermemeli.
- 2Her denemeden sonra neyin tutmadığını ve bunun işaret ettiği tek somut değişikliği yazın. Böylece başarısızlık bir hükme değil, yapılacaklar listesine dönüşür.
- 3Açık sözlü geri bildirimi, görevi fikri büyütmek olan kişilerden isteyin. İlerlemeyi cilaya göre değil, yöne göre değerlendirin.