BookYol

Kavram

Pratik Olarak Erdem

Pratik olarak erdem, iyi karakterin kurallar ezberlenerek değil tekrar edilen eylemlerle kazanılan bir beceri olduğunu, yani dürüst, nazik ya da cesur davrandıkça dürüst, nazik ya da cesur hâle geldiğimizi söyleyen yaklaşımdır.

Tarihin büyük bölümünde iyi olmak, bir şeyde iyi olmak demekti. Yunanca arete sözcüğü keskin bir bıçağın, hızlı bir koşucunun ve dürüst bir kişinin üstünlüğünü aynı anda anlatıyordu. Aristoteles'e göre cesur olmayı cesur işler yaparak öğrenirsiniz, tıpkı lir çalmayı çalarak öğrendiğiniz gibi. Modern ahlak zamanla kurallara kaydı ve yapılmaması gerekenlerin bir listesine, sonradan tutulan bir hesaba dönüştü. Kuralların yeri var ama kimseyi daha nazik yapmıyor. Bunu pratik yapıyor. Jonathan Haidt «Mutluluk Hipotezi»nde bu eski fikri pozitif psikolojinin imza güçleri (signature strengths) kavramıyla buluşturur. Bunlar merak, adalet ya da mizah gibi, zaten size ait hissettiren iki üç erdemdir. Martin Seligman'ın araştırmasında bir hafta boyunca en güçlü yönünü her gün yeni bir biçimde kullananlar, aylar sonra bile daha yüksek iyi oluş bildirdi. Karakter ve mutluluk aynı antrenmanla büyür.

Gerçek hayattan bir örnek

Kadıköy'de bir kitabevinde çalışan Selin'in en güçlü yanı adalet duygusu. Ne var ki bu güç yalnızca bir haksızlığa öfkelendiğinde ortaya çıkıyor. Selin bir hafta boyunca onu yeni biçimlerde kullanmaya karar verir. Vardiya çizelgesini herkes için şeffaf hâle getirir. Toplantıda ilk sözü en az konuşan stajyere verir. Bir müşterinin haklı iadesini kendisi savunur. Hafta sonunda ekip daha rahat konuşuyor ve Selin eve daha az yorgun dönüyor.

Nasıl kullanılır

  1. 1İmza gücünüzü belirleyin: size en çok ait hissettiren ve sizi yormak yerine canlandıran bir iki erdemi seçin. VIA envanteri iyi bir başlangıç olabilir.
  2. 2Bir hafta boyunca bu gücü her gün yeni bir biçimde kullanın. Yeni bir ortam, yeni bir kişi ya da yeni bir yol seçin ve olanı tek satırla not edin.
  3. 3Aksayan günleri ahlaki başarısızlık değil kaçırılmış bir antrenman sayın. Ertesi gün aynı eylemi tekrarlayın, çünkü karakteri kusursuz günler değil sıklık kurar.