Kavram

İrade İnançları (Willpower Beliefs)

İrade inançları, öz denetiminizin bir depo gibi tükenip tükenmediğine dair taşıdığınız varsayımlardır ve bir aksamanın ardından planınıza mı döneceğinizi, yoksa kaymaya mı devam edeceğinizi sessizce belirler.

Psikoloji uzun süre öz denetimi, direndiğiniz her cazibeyle boşalan bir pil gibi anlattı. Bu kurama ego tükenmesi (ego depletion) denir. Geniş çaplı tekrar çalışmaları bu etkiyi doğrulamakta zorlandı. Veronika Job ve Carol Dweck'in araştırmaları ise dikkat çekici bir ayrıntı ekledi: iradenin sınırlı olduğuna inananlar zorlu bir görevden sonra gerçekten yoruldu, inanmayanlar ise çok daha iyi dayandı. Nir Eyal, Indistractable'da bu bulgunun üzerine kurar. Bir aksamadan sonra kendinize söylediğiniz cümleler tarafsız birer tespit değildir; "akşam olunca iradem bitiyor" ya da "ben zaten dağınık biriyim" gibi cümleler talimat gibi işler ve çoğu zaman onlara uyarız. Bir aksamayı üç şekilde açıklayabilirsiniz: boş depo, bozuk karakter ya da sıradan bir an. Yalnızca üçüncüsü bir sonraki adımı açık bırakır. Bu pozitif düşünce değildir. Kanıta uyan ve sizi harekete geçirebilecek açıklamayı seçmektir.

Gerçek hayattan bir örnek

Mert, Ataşehir'de bir yazılım ekibinde çalışıyor ve her akşam metroda 20 dakika İngilizce kelime çalışmayı planlamış. Salı günü uygulamayı açacakken dizi fragmanlarına dalıyor. Aklından geçen ilk cümle şu: "Ben bu işleri hiçbir zaman sürdüremem." Cümleyi fark edip yeniden yazıyor: "Salı, uygulama yerine bildirimlere baktım. Çarşamba telefonu açar açmaz ilk iş uygulamayı açacağım." Çarşamba günü 20 dakikayı tamamlıyor.

Nasıl kullanılır

1Bir aksamadan hemen sonra kafanızdan geçen cümleyi olduğu gibi yazın: "iradem bitti" ya da "ben böyleyim" gibi.
2O cümleyi sıradan bir an olarak yeniden kurun: ne oldu, ne zaman oldu ve bir dahaki sefere yapacağınız tek küçük değişiklik ne olacak.
3Tükenmiş hissettiğinizde bunu bir yakıt göstergesi gibi değil, fark edilecek bir his olarak ele alın. Kısa bir mola verip planınıza dönün.