Kavram

Okur İçin Yazmak

Okur için yazmak, her mesajı belirli tek bir kişiye ve o kişinin zaten bildiklerine göre kurmak demektir; kendiniz için yazmak ise anlattıklarınızı baştan bilen tek okura, yani yalnızca size yazmaktır.

Anlaşılmayan mesajların çoğu kötü yazılmış değildir. Yanlış kişiye yazılmıştır: yazarın kendisine. Taslak yazarken kafanızdaki okur, sizin bildiğiniz her şeyi bilir. Projenin geçmişini, kısaltmaları, teslim tarihinin neden kaydığını bilir. Böyle bir okur yoktur. Geri kalan herkese, sizin göremediğiniz boşluklarla dolu bir metin gider, çünkü kendi bilginiz o boşlukları sessizce doldurur. Psikolojide buna bilgi laneti (curse of knowledge) denir ve kusursuz dilbilgisi bunu çözmez. Okur da boşlukları sizin adınıza doldurmaz. Ya yanlış tahmin eder ya da okumayı bırakır. Çözüm, ilk cümleden önce verilen bir karardır: Bunu tam olarak kim okuyacak ve elinde hangi bilgi var? “Ekip” ya da “ilgililer” değil, tek bir kişinin adını koymak, hangi bağlamın eksik olduğunu ve hangi ayrıntının gürültü olduğunu görmenizi sağlar. Bir mesaj, o kişi geri yazıp “ne demek istediniz?” diye sormadan harekete geçebiliyorsa işini görmüştür.

Gerçek hayattan bir örnek

Kadıköy'de bir yazılım ajansında çalışan Burak, müşterinin pazarlama müdürüne şunu yazıyor: “Staging'de 502 alıyoruz, CDN tarafı çözülünce deploy ederiz.” Burak için mesaj eksiksiz. Müdür ise sorunun ne olduğunu, kampanyanın gecikip gecikmeyeceğini, kendisinden bir şey beklenip beklenmediğini bilmiyor. Onun için yeniden yazılmış hali şöyle: “Kampanya sayfası test ortamında açılmıyor; sorun barındırma firmasında. Bugün düzelirse yayın perşembe, düzelmezse pazartesi. Sizden bir şey gerekmiyor; akşam altıda durumu bildireceğim.”

Nasıl kullanılır

1Yazmaya başlamadan önce taslağın en üstüne bir isim yazın: Bu metni ilk okuyacak gerçek kişinin adını. Mesaj bir gruba gidiyorsa, konuya en uzak olanı seçin.
2O kişinin bildiklerini ve bilmediklerini iki satırda ayırın: geçmiş, terimler ve ondan beklediğiniz karar. İkinci satırdaki her şey metinde yer almalı. Yer almazsa orada bir boşluk kalır.
3Metni onun gözüyle yeniden okuyun. Her kısaltmanın, her “konuştuğumuz gibi” ifadesinin ve onun bulunmadığı bir toplantıya yapılan her göndermenin altını çizin. Sonra ya açıklayın ya silin.