Hedef
İyi bir hikâye anlatın
İyi bir hikâye tek bir değişim anı etrafında kurulur: fark ettiğiniz, karar verdiğiniz ya da kaybettiğiniz bir şey. Bu anı kendi günlerinizde bulun, hikâyeyi bittiği yerin tersinden başlatın, dinleyiciye neyin tehlikede olduğunu erkenden söyleyin, ana götürmeyen her şeyi kesin ve ihtiyaç duymadan önce yüksek sesle anlatın. Dramatik bir hayata ihtiyacınız yok; zaten sahip olduğunuz anları fark etmeye ve biçimlendirmeye ihtiyacınız var.
Aslında ne oluyor
Çoğu insan anlatacak hikâyesi olmadığını söyler. Bir sunumu hikâyeyle açması, bir mülakatta kendini tanıtması ya da bir veda yemeğinde birkaç söz söylemesi istendiğinde bir özete, bir olgu listesine ya da internetten ödünç alınmış bir anekdota uzanır. Dinleyiciler kibarca başını sallar ve bir sonraki slayttan önce unutur.
Sorun malzeme eksikliği değildir. Sıradan haftalar küçük dönüm noktalarıyla doludur: bir müşteri şikâyetinin bir ürüne bakışınızı değiştirdiği an, bir iş arkadaşının farkında olmadan size bir şey öğrettiği gün. Bunları fark etmeyiz, çünkü bir anı hikâyeye neyin dönüştürdüğü bize hiç öğretilmedi; anlattığımızda da onu arka planın, bağlamın ve fazla ayrıntının altına gömeriz.
Canlı yarışmaları kazanan hikâye anlatıcıları, romancılar ve iletişim araştırmacıları sandığınızdan fazla konuda hemfikirdir: Hikâyeler gündelik hayatta bulunur, tek bir değişime dayanır, risk ister ve kesildikçe, yüksek sesle anlatıldıkça iyileşir. Bunlar yetenek değil, öğrenilebilir alışkanlıklardır.
Beş kitaptan beş fikir
- 1
Hikâyenin var olma sebebi olan beş saniyeyi bulun
The Moth'un hikâye anlatma yarışmalarını defalarca kazanan Matthew Dicks, her iyi kişisel hikâyenin beş saniyelik bir değişim ya da fark ediş anını anlattığını savunur. Hikâyedeki her şey o saniyelerin yerine oturması için oradadır. Bir hikâyeyi anlatmadan önce o anı tek cümleyle söyleyin. Söyleyemiyorsanız elinizde henüz bir hikâye değil, bir anekdot vardır. Anı bildiğinizde hikâyeyi, o anda dönüştüğünüz kişinin tersiyle başlatın; böylece değişim görünür olur.
Anlatmaya DeğerKavram: Beş Saniyelik An - 2
Anlatmadan önce yaklaşık onda birini kesin
Stephen King'in yazarlar için çalışma kuralı, ikinci taslağın ilk taslağın yaklaşık yüzde on eksiği olmasıdır. Aynı disiplin her hikâyeye yardım eder: Bir kez yazın ya da söyleyin, sonra arka planı, ikinci örneği, önemsiz isimleri ve dinleyicinin kendi çıkarabileceği açıklamayı kesin. Daha kısa bir hikâye dikkati değişim anında tutar ve dinleyiciye onu hissetmesi için yer bırakır.
- 3
Yaptığınız işi neden yaptığınızın hikâyesini hazırlayın
Carmine Gallo'nun ikna edici iletişimcileri incelediği kitap, tekrar tekrar kuruluş hikâyesine döner: Bir kişinin ya da projenin nasıl başladığının ve onun için neden önemli olduğunun gerçek anlatımı. Mülakatçılar, müşteriler ve yeni iş arkadaşları bunu bir biçimde sorar: Bu işi neden yapıyorsunuz? Tek bir gerçek dönüm noktası olan, birkaç dakikalık hazır bir kuruluş hikâyesi, özgeçmişinizin özetinden çok daha iyi bir cevaptır.
The Storyteller's SecretKavram: Kuruluş hikâyesi - 4
Tartışmayı hikâyeye bırakın
Chip ve Dan Heath, yalnızca verinin ikna edemediği yerde hikâyelerin neden ikna ettiğini açıklar: Hikâye, dinleyicinin kendi zihninde çalıştırdığı bir simülasyon gibidir; ne olduğunu ve ne yapılacağını gösterir. İş yerinde bir kararı değiştirmeniz gerektiğinde rakamların yanına, etkilenen tek bir insanın gerçek hikâyesini getirin. İnsanlar o kişiyi hatırlar, rakamlara sonra bakar.
- 5
İşinizle ilgili bir hikâyede kahramanı dinleyici yapın
Donald Miller'ın StoryBrand çerçevesi hikâye yapısını iş iletişimine uygular: Müşteri bir sorunla karşılaşan kahramandır, siz de yardım eden rehbersiniz. Bir sunumda ya da ekip güncellemesinde işe yarayan hikâye nadiren sizin ne kadar etkileyici olduğunuzla ilgilidir. Sorunu olan birini ve onun yardımla bu sorundan nasıl çıktığını anlatır. Kendinizi rehber olarak konumlamak hikâyeyi dinleyicinin hikâyesi yapar.
Bugün dene — ücretsiz
Bu akşam gününüzün anlatılmaya en değer anını tek cümleyle yazın. Sonra içindeki beş saniyelik değişimi ve hikâyenin başlayacağı ters durumu belirleyin.
Sık sorulan sorular
- Ya başıma hiç ilginç bir şey gelmiyorsa?
- Dicks'in vurgusu, ilginçliğin olayda değil anlatımda yaratıldığıdır. Küçük fark ediş, mahcubiyet ya da değişim anları en iyi hikâyeleri çıkarır. Birkaç hafta boyunca her akşam bir an yazmak, sıradan bir hayatın ne kadar malzeme taşıdığını gösterir.
- İş yerinde bir hikâye ne kadar uzun olmalı?
- Genellikle bir ile üç dakika arası. Durumu ve riski kuracak kadar uzun, değişim anı dikkat dağılmadan gelecek kadar kısa. Arka planı kesmek neredeyse her zaman ilk iyileştirmedir.
- Ayrıntıları değiştirmek kabul edilebilir mi?
- Hikâyeyi doğru tutun. Zamanı sıkıştırabilir, bazı kişileri çıkarabilir ve önemsiz ayrıntıları atlayabilirsiniz ama olay ya da sonuç uydurmayın. Dinleyiciler, özellikle iş arkadaşları, doğru hissettiren hikâyelere güvenir ve birinin uydurma olduğunu öğrendiklerinde güvenlerini hızla kaybeder.
- Hikâyemi kelimesi kelimesine ezberlemeli miyim?
- Hayır. Sırayı ve ana anı ezberleyin, sonra ezber okunuyor değil anlatılıyor gibi duyulana kadar birkaç kez yüksek sesle anlatın. Metinden okunan bir hikâye etkisinin büyük kısmını kaybeder.