Alıntı
“Bariz olana kör olabiliriz ve körlüğümüze de körüz.”
Bizim çevirimiz — aslı şöyle: “We can be blind to the obvious, and we are also blind to our blindness.”
— Daniel Kahneman, Thinking, Fast and Slow (2011) · Thinking, Fast and Slow →
Neden söylendi
Kahneman bu sonuca Thinking, Fast and Slow'un ilk bölümünde, Christopher Chabris ile Daniel Simons'ın 'görünmez goril' deneyini anlattıktan sonra varır. Deneyde basketbol paslarını saymakla meşgul olan pek çok izleyici, ekranı boydan boya geçen goril kostümlü bir kişiyi fark etmez. Bu, kitabın tamamında geri dönülen bir temayı kurar: Kendi zihnimizin sınırlarını içeriden görmek zordur.
Aslında ne anlama geliyor
Bir şeyi kaçırmak sıradandır; dikkat sınırlıdır ve yönelmediği her şey fark edilmeden geçebilir. Asıl sorun cümlenin ikinci yarısındadır. Gorili kaçıran insanlar çoğu zaman görülecek olağandışı bir şey olmadığından emindi. Boşluklarımızı boşluk olarak yaşamayız; onları eksiksiz bir resim olarak yaşarız. Bu yüzden emin hissetmek, haklı olduğunuzun zayıf bir kanıtıdır. Pratik ders her şeyi fark etmek için daha çok çabalamak değildir, bu imkânsızdır. Dersiniz, kendi kafanızın dışından gelen kontroller kurmaktır: başka insanlar, kontrol listeleri, farklı bir zamanda ikinci bir bakış.
Nasıl kullanılır
- 1Büyük bir karardan önce, sürecin içinde olmayan birinden neyi kaçırdığınızı söylemesini isteyin.
- 2Tekrarlanan ve riski yüksek işler için bir kontrol listesi kullanın; çünkü unuttuğunuz adım, unuttuğunuzu fark etmeyeceğiniz adımdır.
- 3İstanbul'da bir yayınevinde editör olan Deniz, son sayfalarının düzeltisini bir meslektaşından ister; o sayfaları o kadar çok okumuştur ki kendi gözleri orada olmayanı tamamlar.