Effortless
Greg McKeown
Effortless, neyin önemli olduğunu seçtikten sonraki engelin, o işin mutlaka zor olması gerektiği inancı olduğunu savunur. Greg McKeown'ın yöntemi temel işi ağırlaştırmak değil, kolaylaştırmaktır: Kolay olsaydı nasıl görüneceğini sorun, başlamadan önce bitmiş halini tanımlayın, ilk belirgin adımla başlayın, bir taban ve bir tavanla istikrarlı bir tempo tutturun ve tekrarlanan işleri otomatikleştirin.
Listenizi önemli olan birkaç işe indirdiniz ama o işler hâlâ ağır geliyor. Ya erteliyorsunuz ya da gece geç saatlere kadar, başka hiçbir şeye güç kalmayana dek dişinizi sıkarak bitiriyorsunuz. Essentialism kitabının yazarı McKeown, doğru seçimi yaptıktan sonra ortaya çıkan soruna eğilir: Doğru iş neden bu kadar sık yorucu gelir ve işi yapma biçimimizi nasıl değiştirebiliriz?
Kitabın özü
McKeown, pek çok yetkin insanın farkına varmadan taşıdığı bir inançtan yola çıkar: Zorlanmak, değerin kanıtıdır. İş canınızı yakmadıysa muhtemelen sayılmaz. Yazar ise belli bir noktadan sonra ek çabanın getirisinin azaldığını ve ağır bir yaklaşımın temel işleri ertelemeyi kolaylaştırıp sürdürmeyi zorlaştırdığını savunur. 2021'de Essentialism'in devamı olarak yayımlanan kitap, soruyu 'Ne yapmalı?' sorusundan 'Nasıl yapmalı?' sorusuna taşır; böylece doğru işleri sürdürmek kolaylaşır.
Yöntem üç aşamadan oluşur. Önce zahmetsiz durum gelir: Soruyu tersine çevirip 'Ya bu kolay olabilseydi?' diye sorun, sıkıcı işleri keyif aldığınız bir şeyle eşleştirin ve yorgunluk sizi durdurmadan dinlenin. Ardından zahmetsiz eylem gelir: Bitmiş halini tanımlayın, ilk belirgin adımla başlayın, adımları sadeleştirin ve depar atmak yerine temponuzu ayarlayın. En son zahmetsiz sonuçlar gelir: Otomasyon, kontrol listeleri ve rutinler gibi getirisi süren yatırımlar yapın ki temel işler her seferinde yeni bir irade gerektirmeden yürüsün. Kolay, hiçbir zaman özensiz demek değildir; kolay yol da istenen sonucu vermek zorundadır.
Kime göre
- Önceliklerini bilen ama bu önceliklerin altında yine de tükenen profesyoneller
- Essentialism'i okumuş ve pratik devamını, yani o birkaç temel işin nasıl yapılacağını arayanlar
- Haftalardır 'neredeyse bitti' aşamasında bekleyen bir projesi olan herkes
Kime göre değil
- — Eksiksiz bir verimlilik sistemi arayanlar: Kitap bir iş akışı ya da yazılım değil, ilkeler ve küçük araçlar sunar
Ana dersler
01
Soruyu tersine çevirin: Ya bu kolay olabilseydi?
Temel bir iş ağır geldiğinde genellikle neden bu kadar zor olduğunu sorarız ve yanıt çoğu zaman daha fazla çabadır. McKeown soruyu tersine çevirmeyi önerir: Bu iş kolay olsaydı nasıl görünürdü? Soru, her işin hafif olduğunu iddia etmez; dikkati dayanıklılıktan tasarıma kaydırır. Kolay yolu aramaya başladığınızda gereksiz adımları, birinin çoktan hazırladığı bir şablonu ya da bir haftalık e-posta trafiğinin yerini tutacak kısa bir telefon görüşmesini fark edersiniz. İnsanların gerçekte ne yaptığını küçük sürtünmeler belirler; temel işten sürtünmeyi kaldırdığınızda o iş daha az iradeyle, daha sık yapılır.
İzmir'de bir dağıtım şirketinde finans müdürü olan Zeynep Hanım, aylık rapordan çekiniyor ve her seferinde iki akşamını ona veriyordu. Kolay bir versiyonun nasıl görüneceğini sorduğunda, işin yarısının aynı rakamları üç ayrı sistemden kopyalamak olduğunu gördü. Bilgi işlemden tek bir birleşik dışa aktarım istedi. Rapor artık bir sabahta hazırlanıyor ve zamanında gidiyor.
02
Başlamadan önce bitmiş halini tanımlayın
Yorgunluğun büyük kısmı işin kendisinden değil, ne zaman bittiğini bilmemekten gelir. 'Web sitesini iyileştirmek' ya da 'yönetim kuruluna hazırlanmak' doğal bir sona sahip değildir; her akşamı yutar ve hiçbir zaman tamamlamanın rahatlığını vermez. McKeown'ın önerisi, başlamadan önce bitmiş halin neye benzeyeceğini yazmaktır. Koşullar bir his değil, gözlemlenebilir olmalıdır: 'Teklif iyi' bir histir; 'Teklif, fiyatları finansın kontrolünden geçmiş olarak gönderildi' ise bir bitiş çizgisidir. Net bir son, çabayı sonucun gerçekten ihtiyaç duyduğu şeye yöneltir ve size suçluluk duymadan durma izni verir.
Ankara'da bir yazılım şirketinde bilgi işlem ekibini yöneten Murat Bey, 'sunucu belgelerini düzenlemek' işini iki aydır taşıyordu. Üç koşul yazdı: Her sunucu listelenmiş olacak, her biri için bir sorumlu belirlenecek, sayfa destek ekibiyle paylaşılacak. İş dört öğleden sonra sürdü ve görev ilk kez küçülüp geri dönmek yerine listesinden gerçekten çıktı.
03
İlk belirgin adımla başlayın ve kaba olmasına izin verin
Önemli işlerde çoğu zaman iş zor olduğu için değil, başlangıcı belirsiz olduğu için takılırız. 'Stratejiyi yazmak' bir hamle değil, bir varış noktasıdır. McKeown'ın yanıtı ilk belirgin adımdır: Önümüzdeki birkaç dakika içinde başlayabileceğiniz en küçük somut adım, örneğin 'geçen yılın planını açıp üç hedefini listelemek'. Yazar bunu kaba bir ilk versiyon yapma izniyle birleştirir. Mükemmeliyetçilik başlamanın maliyetini yükseltir; çünkü her cümlenin daha var olmadan doğru olması gerekir. Kötü olmasına izin verilen bir taslağa başlamak neredeyse hiçbir şeye mal olmaz ve geliştirebileceğiniz gerçek bir şey ortaya çıkarır.
Bursa'da bir tekstil firmasında marka müdürü olan Selin Hanım, bir lansman brifine üç haftadır dokunmamıştı. Bir yapışkan nota tek bir ilk adım yazdı: 'Ajansın soracağı beş soruyu listelemek.' On dakika sonra liste hazırdı ve verdiği yanıtlar brifin ilk sayfası oldu. Kaba taslak iki gün sonra direktörünün masasındaydı.
04
Temponuz için bir taban ve bir tavan belirleyin
Bir patlama verimli hissettirir: geç saate kadar çalışılan gece, hafta sonu deparı. Bedeli sonra gelir: yorgunluk, işe dönme isteksizliği ve bir sonraki oturuma kadar uzun bir boşluk. McKeown iki sınır önerir. Taban, ne kadar yoğun olursanız olun her iş günü yaptığınız asgari miktardır. Tavan ise iyi bir günde bile kendinize izin verdiğiniz azami miktardır. Taban sürekliliği, tavan yarını korur; çünkü enerjiniz bitmeden durmak bir sonraki başlangıcı kolaylaştırır. Yazar dinlenmeyi de işin ödülü değil, parçası olarak görür. Gerçek bir yoğun dönem, bitiş tarihi ve planlanmış bir toparlanmayla birlikte istisna olarak adlandırılabilir.
Konya'da bir makine firmasında satış direktörü olan Kerem Bey, yönetici diploması için çalışırken altı saatlik cumartesilerle hiç çalışmadığı haftalar arasında gidip geliyordu. Hafta içi için otuz dakikalık bir taban, hafta sonu için iki saatlik bir tavan koydu. İlerleme başta yavaş geldi; dönem sonunda hiçbir teslim tarihini kaçırmamıştı ve hâlâ düzgün uyuyordu.
Bugün dene
Bu hafta en çok çekindiğiniz işi seçin ve 'Ya bu kolay olabilseydi?' sorusuna tek satırlık bir yanıt yazın. Ardından on dakikada yapılabilecek kadar küçük ilk belirgin adımını yazın ve öğle yemeğinden önce yapın.
Hızlı kontrol
Temel bir iş ağır geldiğinde McKeown hangi soruyu sormayı önerir?
McKeown çabaya neden yalnızca bir taban değil, bir tavan da koyar?
Seçme alıntılar
“Ya bu kolay olabilseydi?”
“Bugün, bugün içinde tamamen toparlanabileceğinizden fazlasını yapmayın.”