Show Your Work!
Austin Kleon
Show Your Work!, Austin Kleon'un kendinizi övmeden fark edilmenin yolunu anlatan kısa rehberidir. Savı şudur: Dâhi olmanız ya da işin bitmesini beklemeniz gerekmez; sürecinizi iş ilerledikçe, her gün biraz paylaşın, bildiğinizi öğretin ve sizi bulan insanlara akranınız gibi davranın. Kitap, her biri bu hafta uygulayabileceğiniz bir ilke olan on kısa bölümden oluşur.
İyi iş çıkaran insanların çoğu, işlerini bitene, cilalanana ve etkileyici hâle gelene kadar saklar; sonra nihayet duyurduklarında neden kimsenin beklemediğini merak eder. Kleon'un cevabı şudur: İş bittiğinde en ilginç kısmı, yani nasıl yapıldığı, çoktan çöpe gitmiştir. Fark edilen insanlar genellikle başkalarının kendilerini öğrenirken izlemesine izin verenlerdir.
Kitabın özü
Kleon, Show Your Work!'ü, dışarıdan beslenmeyi anlatan önceki kitabı Steal Like an Artist'in tamamlayıcısı olarak yazdı; bu kitap ise kendi işinizi dışarı açmakla ilgilidir. Temel hamlesi, kendini tanıtmanın yerine kendini belgelemeyi koymaktır. Başarıları duyurmak yerine işin ham malzemesini paylaşırsınız: ne okuduğunuzu, neyi denediğinizi, neyin işe yaramadığını, neyi fark ettiğinizi. Bu malzemeyi paylaşmak daha kolaydır, daha dürüsttür ve akranlarınız olacak insanlar için daha ilginçtir.
On ilke, bakış açısından pratiğe, oradan da dayanıklılığa doğru ilerler. Dâhi olmanız gerekmez: Birlikte üreten insanların oluşturduğu ekosisteme, Kleon'un müzisyen Brian Eno'dan ödünç aldığı sözcükle sahne dehasına (scenius) katılın. Ürünü değil, süreci düşünün. Her gün küçük bir şey paylaşın. Sizi etkileyen şeylerin dolabını açın. İşiniz hakkında iyi hikâyeler anlatın. Bildiğinizi öğretin. İnsan spamine dönüşmeyin. Darbe almayı öğrenin. İşinizden para kazanmaktan utanmayın. Ve oyunda kalın; çünkü sonunda tanınanlar, devam edenlerdir.
Kime göre
- İyi iş çıkaran ama kendini tanıtma fikrinden hoşlanmayan tasarımcılar, yazarlar, yazılımcılar ve öteki üreticiler
- Öğrendiklerini paylaşmak isteyen ama bunun için önce uzman olmaları gerektiğini düşünen profesyoneller
- Yarım kalmış bir projesi olan ve onu göstermek için doğru anı bekleyip duran herkes
Kime göre değil
- — Ayrıntılı bir platform stratejisi ya da analitik arayanlar; kitap bilinçli olarak kısa ve ilkelere dayalıdır
Ana dersler
01
Ürünü değil, süreci düşünün
Bitmiş bir iş, kendisinin en ilginç kısmını saklar: seçimleri, çıkmaz sokakları, malzemeleri, gerekçeleri. Kleon, iş olurken onun kaydını tutmayı (notlar, fotoğraflar, eskizler, taslaklar) ve bu kayıttan parçalar paylaşmayı önerir. Belgelemek gösteri yapmaktan kolaydır; çünkü otorite olduğunuzu iddia etmezsiniz, öğrenmenin ortasındaki birini gösterirsiniz. Süreci izleyen insanlar da sonuç ortaya çıkmadan ona bağlanır.
Kadıköy'de mobilya yapan Deniz, eskiden yalnızca bitmiş masaların fotoğrafını paylaşıyordu. Sonra işin ortasını paylaşmaya başladı: geri çevirdiği tahtayı ve nedenini, çatlayan geçmeyi, bir artık parça üzerinde denediği yağı. Takipçiler yöntemlerini sormaya başladı; ikisi de parçaları daha bitmeden sipariş verdi.
02
Her gün küçük bir şey paylaşın
Kleon'un günlük paylaşımı küçük bir paylaşım birimidir: Günde bir kez, iş bittikten sonra, ondan tek bir şey paylaşırsınız; bir eskiz, bir cümle, bir ders ya da neden önemli olduğunu anlatan tek satırla bir bağlantı. Küçük olması meselenin ta kendisidir. Günlük bir alışkanlık, büyük bir lansmanın sürdürülemediği yerde sürdürülebilir; aylar içinde küçük parçalar bir eser bütününe dönüşür. Kleon ayrıca bunların kalıcı evi olarak kendinize ait bir site kurmanızı önerir; böylece ürettikleriniz kontrol etmediğiniz akışlara dağılmaz.
Antalya'da işe yeni başlamış bir veri analisti olan Mert, her iş günü bir paylaşım yapmaya karar verdi: hazırladığı bir grafik ve onun neyi gösterdiğine dair tek cümle. Paylaşımların çoğu hiç tepki almadı. Sekiz ay sonra bir işe alım uzmanı ona yazdı; haftalardır grafiklerini takip ettiğini ve nasıl düşündüğünü zaten bildiğini söyledi.
03
Bildiğinizi öğretin
Pek çok insan, yöntemlerini paylaşırsa yerinin kolayca doldurulacağından korkar. Kleon tersini savunur: Bildiğinizi öğretmek güven ve ilgi kazandırır; sizden öğrenenler çoğu zaman sizinle çalışan, sizi tavsiye eden ya da sizden satın alan kişiler olur. Bir şeyi öğrendiğiniz anda dönüp başkalarına gösterebilirsiniz. Bunun yanında merak dolabınızı açın: İşinizi biçimlendiren kitapları, insanları ve fikirleri paylaşın ve kaynaklarını her zaman belirtin.
Gaziantep'te küçük bir dükkânı olan pastacı Oğuz, baklava hamurunun bütün adımlarını paylaştı; hamuru yıllarca sertleştiren hatası da dahil. Rakipler müşterilerini almadı. Bunun yerine aşçılık okulları onu atölye vermeye davet etti, şehre gelenler de dükkâna girip 'videolardaki ustayı' sordu.
04
İnsan spami değil, açık düğüm olun
İnsan spami, yalnızca kendini tanıtmak için ortaya çıkan kişidir: Duyurular paylaşır, ilgi ister, hiçbir şey okumaz, kimseye yanıt vermez. Kleon'un alternatifi açık düğüm olmaktır: İstediğinden fazlasını veren, soruları yanıtlayan, başkalarının işini paylaşan ve takipçilerine bir pazar gibi değil, akran gibi davranan biri. Pratik kuralı, kendi hayranlarınızı beklemeden önce başkalarının işlerinin hayranı olmaktır. Bu şekilde kurulan ağ gerçek ilişkilerden oluşur; onu işe yarar kılan da budur.
Trabzon'da serbest çalışan illüstratör Zeynep, her sabah on dakikasını öteki illüstratörlerin işlerine özenli yorumlar yazmaya ve beğendiği bir işi paylaşmaya ayırdı. Kendi paylaşımları öncekinden daha iyi değildi ama insanlar artık adını biliyordu. Bir yayınevi, Zeynep'in övdüğü bir sanatçıdan birini önermesini istediğinde, o sanatçı onun adını verdi.
Bugün dene
Bugün üzerinde çalıştığınız bir şeyi seçin; fotoğrafını çekin ya da nasıl yaptığınızı iki cümleyle yazın ve ne öğrendiğinize dair kısa bir notla paylaşın.
Hızlı kontrol
Kleon'un 'ürünü değil, süreci düşünün' sözüyle kastettiği nedir?
Kleon'a göre bildiğinizi öğrettiğinizde genellikle ne olur?
Seçme alıntılar
“Ürünü değil, süreci düşünün.”
“Her gün küçük bir şey paylaşın.”
“Bildiğinizi öğretin.”