Kavram

Ters Yasa (Backwards Law)

Ters yasa, filozof Alan Watts'ın ortaya attığı ve Mark Manson'ın yaygınlaştırdığı bir fikirdir: İyi bir duyguyu ne kadar hırsla kovalarsanız o kadar uzaklaşır, kötü bir duyguyu kabul etmek ise çoğu zaman onu daha çabuk yumuşatır.

İşin sırrı büyü değil, dikkat. Bir duyguyu çok istediğinizde zihniniz, şu an hissettiğinizle hissetmek istediğiniz arasındaki boşluğa kilitlenir. "Sakinleştim mi?" diye her kontrol ettiğinizde, bu kontrolün kendisi size henüz sakinleşmediğinizi hatırlatır. Böylece asıl rahatsızlığın üstüne bir kat da hayal kırıklığı eklenir. Watts'ın benzetmesi yerindedir: Suyun üstünde kalmak için çırpındıkça batarsınız, gevşediğinizde su sizi taşır. Kabul ters yönde çalışır. Kaygıyı ya da hüznü bastırmaya uğraşmadan orada durmasına izin verdiğinizde, onu sürekli izleyerek ve direnerek beslemeyi bırakırsınız. Duygu da çoğu zaman kendi temposunda gücünü kaybeder. Manson bunu şöyle formüle eder: Olumlu deneyim arzusu başlı başına olumsuz bir deneyimdir, olumsuz deneyimi kabul etmek ise başlı başına olumludur. Yasanın iki dürüst sınırı var. Birincisi, en çok sakinlik, özgüven, mutluluk ve uyku gibi iç durumlarda işler; gerçekten emek isteyen beceri ve projelerde işlemez. İkincisi, kabul duyguyu yok etmenin hilesi değildir. Bir duyguyu sırf kurtulmak için kabul ediyorsanız, hâlâ onu kovalıyorsunuz demektir.

Gerçek hayattan bir örnek

Elif, Levent'teki ofiste yönetim kuruluna ilk sunumunu yapacak. Sabahtan beri içinden "sakin olmalıyım" diye tekrarlıyor ve her on dakikada nabzını yokluyor. Her kontrolde kalbi biraz daha hızlanıyor. Sunuma yarım saat kala taktiğini değiştiriyor: "Gerginim, olsun; gergin biri de iyi sunum yapabilir." Elleri hâlâ hafifçe titriyor ama artık bununla kavga etmiyor. İlk iki slayttan sonra sesi kendiliğinden oturuyor. Toplantı bittiğinde gerginliğin ne zaman geçtiğini hatırlamıyor bile.

Nasıl kullanılır

1Kovalamayı fark edin: "Sakinleştim mi?" ya da "Yeterince mutlu muyum?" gibi soruları içinizden kaç kez sorduğunuzu bir gün boyunca sayın. Sayının yüksekliği, duyguyu ne kadar kovaladığınızı gösterir.
2Duyguya yer açın: "Şu an kaygılıyım ve bu normal" diye açıkça söyleyin. Sonra duyguyu düzeltmeye çalışmadan elinizdeki işe dönün.
3Çabayı duyguya değil eyleme yöneltin: İlk slaydı hazırlamak ya da kısa bir yürüyüşe çıkmak gibi kontrolünüzdeki somut bir adım seçin. Duygu kendi temposunda arkadan gelsin.