Kavram
Arkadaşça Aşk (Companionate Love)
Arkadaşça aşk, hayatları birbirine derinden geçmiş iki partner arasındaki, yeni bir ilişkinin yakıcı özleminden değil güven, dostluk ve şefkatten beslenen sıcak ve istikrarlı bağlılıktır.
Jonathan Haidt, Mutluluk Hipotezi'nde iki tür aşkı birbirinden ayırır. Tutkulu aşk ilk ayların sarhoşluğudur: kafanızdan çıkmayan düşünceler, yoğun özlem, neredeyse uyuşturucu etkisi. Güçlüdür ama sönümlenir. Beyin alıştıkça genellikle birkaç ay ile birkaç yıl arasında yatışır. Arkadaşça aşk ise başka bir saatle işler. Bowlby'nin tarif ettiği bağlanma sisteminden, yani güvende hissettiren birine yakın durma dürtüsünden doğar. Karşılıklı bakım ve ortak geçmişle de yavaş yavaş büyür. Haidt bunu, kökleri zamanla birbirine dolanan iki ağaca benzetir. Asıl tehlike aradaki boşlukta yatar. Tutku soğuyunca birçok kişi bunu aşkın bittiği şeklinde okur ve derin olanın olgunlaşmasına fırsat kalmadan ilişkiden çıkar. Arkadaşça aşk kendiliğinden gelmez; ona emek vermeyi sürdüren çiftlerde büyür.
Gerçek hayattan bir örnek
Selin ile Kerem dokuz yıllık evli. İki çocukları var ve Kadıköy'deki evlerinde akşamlar artık lojistik konuşmalarıyla geçiyor. Selin bir gün "O heyecan nereye gitti?" diye sordu. Ayrılık yerine küçük bir karar aldılar: Her pazar sabahı çocukları anneanneye bırakıp Moda sahilinde bir saat yürüyecekler. Üç ay sonra Kerem'in babası hastaneye kaldırıldı. Gece nöbetlerini paylaşırken ikisi de ilk günlerdeki kıpırtıdan daha sağlam bir şey hissettiklerini fark etti.
Nasıl kullanılır
- 1İlk tutkunun azalmasını ilişkinin başarısızlığı olarak değil, olağan bir geçiş olarak görün.
- 2Ortak dikkat için küçük ve tekrarlanabilir bir ritüel kurun (ekransız bir akşam yemeği ya da haftalık bir yürüyüş gibi) ve onu koruyun.
- 3Zor anlarda partnerinize yönelin: soru sorun, dinleyin, yanında olun. Baskı altında gösterilen özen bağlanmayı derinleştirir.