Kavram
Duygusal Granülerlik (Emotional Granularity)
Duygusal granülerlik, duygularınızı tek bir "stresliyim" etiketine sıkıştırmak yerine kaygı, içerleme ya da bitkinlik gibi kesin adlarla birbirinden ayırabilme becerisidir; bu sayede gerçekte hissettiğinize uyan bir karşılık seçebilirsiniz.
Kavram psikolog Lisa Feldman Barrett'a ait. Yale Duygusal Zekâ Merkezi'nin direktörü Marc Brackett ise Permission to Feel'de onu gündelik hayata taşıyor. Mesele süslü kelimeler bilmek değil, işe yarar bir ayrım yapmak. "Stresliyim" dediğinizde altında bambaşka şeyler olabilir: yaklaşan bir teslim tarihinin korkusu, bir iş arkadaşına duyulan içerleme ya da kötü bir uykunun ardından gelen bitkinlik. Her birinin çaresi farklıdır: bir plan, bir konuşma, erken yatmak. Hepsine aynı adı verirseniz her seferinde aynı çareye uzanır, sonra neden işe yaramadığını merak edersiniz. Barrett'ın çalışmaları, duygularını ince ayırt eden kişilerin zorlandığında daha esnek davrandığını gösteriyor. Bu kişiler içki ya da öfke patlaması gibi kaba yöntemlere de daha az başvuruyor. Brackett'in Duygu Ölçeri (Mood Meter) bu beceriyi çalışılabilir kılıyor. Hissin enerjisini ve ne kadar hoş ya da nahoş olduğunu puanlarsınız. Bu iki koordinat, bulanık bir ruh halini üzerinde çalışabileceğiniz net bir kelimeye indirir.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de bir ajansta metin yazarı olan Emre, iki haftadır kendini "tükenmiş" hissediyor ve çareyi hafta sonu tatilinde arıyor. Duygu Ölçeri'nde durumuna bakınca enerjisinin düşük olduğunu görüyor. His keskin değil, donuk biçimde nahoş. Asıl mesele yorgunluk değil, yaptığı işin hiçbir anlam taşımadığı duygusu, yani bıkkınlık. Tatil bunu çözmeyecek. Yöneticisinden yeni bir müşteri dosyası istiyor. Bir hafta sonra sabahları bilgisayarı açmak ona eskisi kadar ağır gelmiyor.
Nasıl kullanılır
- 1Bir an durun ve iki şeyi puanlayın: şu anki enerjiniz ne kadar yüksek ve his ne kadar hoş ya da nahoş.
- 2Bu iki koordinata uyan üç aday kelime bulun. Örneğin yüksek enerji ve nahoş bir his için kaygılı, sinirli ya da içerlemiş olabilir. En iyi oturanı seçin.
- 3O belirli hissin neye ihtiyaç duyduğunu sorun. Karşılığınızı başta kullandığınız genel etikete göre değil, bu kelimeye göre belirleyin.