Kavram
Duygusal öz farkındalık
Duygusal öz farkındalık Goleman'ın ilk ve temel yetisidir: bir duyguyu olurken tanımak ve tam adlandırmak; 'kötü' değil, 'aşağılanmış' ya da 'geç kalmaktan kaygılı'. Duygusal zekâdaki diğer her şey ona dayanır, çünkü fark edilmeyen bir duygu düzenlenemez.
Çoğu insan duygularını geç fark eder: bir baş ağrısı, çoktan gönderilmiş sert bir e-posta, yemekte bir sessizlik olarak. Goleman'ın sırası, öz farkındalık, sonra öz düzenleme, motivasyon, empati ve sosyal beceri, fark etmeyi ilk sıraya koyar çünkü onsuz aşağıdaki hiçbir şey mümkün değildir. Pratik adlandırmaktır ve kesinlik meselenin kendisidir: Goleman'ın yararlandığı araştırma ve o zamandan beri yapılan çoğu, bir duyguyu belirli sözcüklere dökmenin yoğunluğunu düşürdüğünü ve onu zihnin harekete geçebilen kısımlarına teslim ettiğini bulur. O anda 'kızgın değilim, utanıyorum' diyebilen kişi sonra ne olacağını çoktan değiştirmiştir. Beceriyi kuran araç bir duygu günlüğüdür: günde bir satır, en güçlü duygu, tam adı ve tetikleyicisi; adlandırma gece değil gerçek zamanda olmaya başlayana kadar tutulur.
Gerçek hayattan bir örnek
İzmir'de bir pediatri hemşiresi yanlış etiketlenmiş bir dosya yüzünden kıdemsiz bir meslektaşına çıkışıyor. O gece günlükte duyguyu yazıyor ve duruyor: öfke değil, bir hatanın bir çocuğa ulaşması korkusu. Bir dahaki sefere yüksek sesle 'bundan korkuyorum' diyor ve meslektaş onunla kontrol ediyor.
Nasıl kullanılır
- 1Tek satırlık bir duygu günlüğü tutun: günün en güçlü duygusu, tam adı, tetikleyicisi.
- 2Belirsiz sözcükleri reddedin; 'kötü' ile çalışılamaz, 'kimsenin sormamasına içerlemiş' ile çalışılabilir.
- 3Duyguyu her hafta daha erken adlandırmayı hedefleyin: akşamdan saate, saatten ana.
