Kavram
Araç Olarak Duygular (Emotions as Tools)
Araç olarak duygular, öfke gibi hislerin çoğu zaman bir amaca hizmet ettiği için saniyeler içinde üretildiğini savunan Adlerci fikirdir ve bir duygunun ne işe yaradığını sormak, aynı amaca daha sakin bir yoldan ulaşmanın kapısını açar.
Alışık olduğumuz anlatı neden-sonuç üzerine kuruludur: bir şey olur, duygu da içinizden fışkırır. Alfred Adler ve onun izinden giden Ichiro Kishimi ile Fumitake Koga tabloyu tersinden okur. Onlara göre duygular çoğu zaman bir hedefe giden araçtır. En net örnek öfkedir. Karşı tarafa geri adım attırır. Açılmasını istemediğiniz bir konuşmayı kapatır. Neye ihtiyacınız olduğunu tek tek anlatma zahmetinden de sizi kurtarır. Burada "rol yapıyorsunuz" denmiyor, çünkü öfke gerçektir. Söylenen şu: öfke işe yarıyor ve tam da bu yüzden tekrar tekrar ortaya çıkıyor. Bu bakış değişikliği önemlidir, çünkü olmuş bir nedeni değiştiremezsiniz ama bir hedefe başka bir yoldan varabilirsiniz. Duygunun neyi kazanmaya çalıştığını adlandırdığınızda, o şeyi doğrudan isteyebilirsiniz.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'deki bir ajansta proje yöneticisi olan Elif, müşteri toplantısında son dakika revizyon talebi gelince sesini yükseltir ve toplantı aniden biter. Akşam şunu sorar: O çıkış ne işe yaradı? Dürüst cevap, yeni iş yükünü pazarlık etmeden reddetmek istemesidir. Ertesi hafta benzer bir talepte sakin kalır: "Bunu yaparız ama teslim cumaya kayar, onaylıyor musunuz?" Müşteri kabul eder, ilişki de zedelenmez.
Nasıl kullanılır
- 1Güçlü bir duygu kabardığında durun ve şunu sorun: "Bu bana ne kazandırmaya çalışıyor?" Cevap dikkat, geri çekilme, haklı çıkma ya da yalnız bırakılma olabilir.
- 2Bu hedefi suçluluk duymadan tek ve sade bir cümleyle adlandırın.
- 3Aynı hedefe giden daha sakin bir yol seçin: doğrudan bir rica, net bir sınır ya da planlı bir konuşma. Bir dahaki sefere bu yolu deneyin.