Kavram

Varoluşsal Boşluk (Existential Vacuum)

Varoluşsal boşluk, Viktor Frankl'ın, güvenli, yoğun ve rahat görünen bir hayatın içten içe anlamsız gelmesine ve günlerin bir iç içerikten yoksun kalmasına verdiği addır.

Frankl'ın kamp yazıları fazla acıyı anlatır. Savaştan sonra Viyana'daki muayenehanesine döndü ve yurt dışında ders verdi. Orada bunun tam tersi bir şikâyetle karşılaştı: hayatı güvende ve takvimi dolu olduğu hâlde kendini boşlukta hisseden insanlar. Açıklaması bugün de işe yarıyor. Hayvanlardan farklı olarak insana nasıl yaşayacağını söyleyen bir içgüdü yok. Gelenek de artık eskisi kadar yol göstermiyor. İkisi de susunca pek çok kişi ya başkalarının yaptığını ya da başkalarının istediğini yapmaya kayıyor. Boşluk kendini nadiren açıkça ilan eder. Boş bir pazar gününde can sıkıntısı olarak, bir hedefe ulaştıktan sonra gelen huzursuzluk olarak ya da güç, para ve haz gibi doldurucuları giderek daha çok istemek olarak görünür. Her doldurucu bir süre işe yarar, çünkü sessizce eksik anlamın yerini tutar. Yapılacak iş doldurucuyu suçlamak değil, neyin yerini tuttuğunu sormaktır.

Gerçek hayattan bir örnek

Selin, 34, Maslak'taki bir finans şirketinde yıllardır hedeflediği müdürlük koltuğuna oturuyor. İlk ay her akşam alışveriş uygulamasında sepet dolduruyor ve cumartesileri de ofise uğruyor. Pazar akşamları göğsüne tarifsiz bir sıkıntı çöküyor. Kâğıt üzerinde her şey yolunda. Bir arkadaşı unvanın ötesinde bu işin ne işe yaradığını sorduğunda Selin cevap veremiyor. Asıl işaret alışveriş sepeti değil, o sessizlik.

Nasıl kullanılır

1Doldurucularınızı adlandırın: boş bir akşam yavan geldiğinde neye uzandığınızı yazın. Kaydırma, alışveriş ya da fazladan iş olabilir. Her birinin size ne vaat ettiğini de not edin.
2Neyin yerini tuttuğunu sorun: her doldurucunun karşısına eksik olabilecek anlamı yazın. Birine gerekli olmak, bir şey inşa etmek ya da bir yere ait olmak gibi.
3Bu hafta küçük bir anlam kaynağını deneyin. Frankl'ın tarif ettiği üç yol şunlardır: birine hizmet eden bir iş, önemsediğiniz bir insan ya da zanaat ve onurla karşılamayı seçtiğiniz zor bir durum.