Kavram
Anlam İstenci (The Will to Meaning)
Anlam istenci, Viktor Frankl'ın insanın temel güdüsü olarak gördüğü şeye verdiği addır: hazzın ya da gücün peşinden gitmek değil, kişinin kendi hayatında gerçekleştireceği bir anlamı aramak.
Frankl bu fikri Viyana psikolojisinin önceki iki okuluna karşı konumlandırdı: Freud'un, genellikle haz istenci olarak özetlenen haz ilkesine yaptığı vurguya ve Adler'in güç istencine. İnsanın Anlam Arayışı'nda (1946) ve kurduğu terapi okulu olan logoterapide Frankl, insanları her şeyden önce hayatlarının bir anlam taşıması ihtiyacının harekete geçirdiğini, haz ve statünün ise bunun yan ürünleri ya da ikameleri olduğunu savunur. Anlam istenci engellendiğinde, der Frankl, varoluşsal bir boşluk ortaya çıkar: can sıkıntısı, içi boşalmışlık hissi ve bu boşluğu oyalanmayla, parayla ya da hazla doldurma çabası. Fikri, Nazi toplama kamplarında tutsak olarak geçirdiği yıllar biçimlendirdi. Yaşamak için bir nedene, onu bekleyen bir insana ya da bitirilmeyi bekleyen bir işe tutunanların çoğu zaman dayanmakta daha başarılı olduğunu gözlemledi ve yaşamak için bir "neden"i olanın neredeyse her "nasıl"a katlanabileceği yolundaki Nietzsche düşüncesini anmayı severdi. Frankl ayrıca anlamın icat edilmediğini, bulunduğunu ve her insana, her ana özgü olduğunu vurguladı. Bu bakışa göre sağlıklı bir hayat, kişinin olduğu ile hâlâ olabileceği arasında belli bir gerilimi korur.
Gerçek hayattan bir örnek
Edirne'de vergi dairesinde memur olan Ferhat, geçen kış inme geçiren babasına bakıyor. Bazı haftalar, iş ile gece kontrolleri arasında tükenmiş hissediyor. Bir akşam nedenini iki satırla yazdı: babası kendi evinde kalabilsin diye ve kızı bu ailenin kendi insanına nasıl sahip çıktığını görerek büyüsün diye. Notu cüzdanında taşıyor ve zor günlerde okuyor.
Nasıl kullanılır
- 1Durumunuzdan ne beklediğinizi değil, durumunuzun sizden ne istediğini sorun.
- 2Bu haftanın en zor kısmı için "neden"inizi bir iki somut satırla yazın.
- 3Onu zor bir günde göreceğiniz bir yerde tutun; boşluk hissi haftalarca sürerse bir uzmanla konuşun.