Kavram

Mutluluk yerine anlam

Mutluluk yerine anlam, Frankl'ın alışılmış hedefi tersine çevirmesidir: mutluluk kovalanarak bulunmaz, kendiliğinden gelir. Doğrudan hedeflenince, gece üçte zorlanan uyku gibi kaçar. İnsanın kendi ötesindeki bir şeye (bir iş, bir insan, değiştirilemeyen karşısında bir tutum) yönelmiş hayatın yan ürünüdür.

Logoterapinin çıkış noktası, insanı harekete geçiren temel itkinin haz ya da güç değil, anlam istenci olduğudur. Modern mutsuzluğun büyük kısmı ise varoluşsal bir boşluktur: pazar akşamları insanı yoklayan, hiçbir şey için var olmadığı hissi. Çare, içeriye dönüp bir his aramak değil, dışarıya bakıp bir görev bulmaktır. Frankl'ın savı felsefi olduğu kadar pratiktir de: mutluluk hissinin peşinden koşanlar onun uzaklaştığını görür; kendini bir işe, sevdiği birine ya da bir yükü iyi taşımaya verenler ise onun istenmeden geldiğini anlatır. Haidt'in onlarca yıl sonra derlediği araştırmalar da aynı yönü gösterir: iyi oluşun kalıcı kaynakları katılım, ilişkiler ve anlamdır; eşyalar ve konfor söner. Gündelik pratik, günü iyi hissetmeye değil bir şeye yöneltmek ve gün sonunda bunun size ne kattığını fark etmektir.

Gerçek hayattan bir örnek

İzmir'de bir yazılımcı bir yıl boyunca mutlu olma hissinin peşinden koşuyor: yeni bir daire, yeni bir telefon, hafta sonu gezileri. Hiçbirinin etkisi kalıcı olmuyor. Bir arkadaşı cumartesi sabahları on iki yaş altı bir kız futbol takımını çalıştırmasını isteyince isteksizce kabul ediyor. Bahar geldiğinde cumartesi sabahları haftanın en çok beklediği anı olmuş; oysa daha mutlu olmak gibi bir niyetle yola çıkmamıştı.

Nasıl kullanılır

1Bir hissi hedeflemeyi bırakın; günü bir işe ya da bir insana yöneltin ve hissin arkadan gelmesine izin verin.
2Boşluk hissinin bastırdığı bir pazar akşamında içeriye dönüp hissedecek bir şey değil, dışarıya bakıp yapacak bir şey arayın.
3Haftanızı nasıl hissettiğinize göre değil, neye hizmet ettiğine göre değerlendirin.