Kavram

Finansal Uygulanabilirlik Yasası (Law of Financial Viability)

Finansal uygulanabilirlik yasası, Cal Newport'un koyduğu bir kuraldır: işiniz üzerinde daha fazla kontrol getirecek bir adım atmadan önce bunun için size gerçekten para ödeyecek kişiler olup olmadığına bakarsınız; kanıt varsa ilerlersiniz, yoksa kariyer sermayesi biriktirmeye devam edersiniz.

İşiniz üzerinde daha fazla söz sahibi olmak istemeniz son derece makuldür. Daha az saat çalışmak, kendi müşterilerinizi seçmek ya da kendi projelerinizi yürütmek bu isteğin örnekleridir. Sorun şudur: itiraz iki çok farklı durumda karşınıza çıkar. Bazen karşı taraf direnir, çünkü bu adımı taşıyacak kadar nadir ve değerli beceriye henüz sahip değilsinizdir. Yine de atlarsanız tuzağa düşersiniz. Bazen de tam tersine, değerli olduğunuz için direnir ve sizi kendi şartlarında tutmak ister. Bu direnci aşmak gerekir. İçeriden bakınca ikisi aynı hissettirir. Newport, «So Good They Can't Ignore You» kitabında basit bir hakem önerir: cesaretlendirmeyi, iltifatı ve korkuyu bir kenara bırakıp paraya bakın. Ödeme yapan bir müşteri, yeni düzeni finanse etmeye razı bir işveren ya da yazılı bir rakip teklif kanıttır. «Harika fikir» gibi sözler kanıt değildir. Kanıt varsa ilerleyin, yoksa birikime devam edin.

Gerçek hayattan bir örnek

Kadıköy'de bir ajansta metin yazarı olan Elif serbest çalışmak istiyor. Ailesi «freelance» kelimesini duyunca susuyor. İstifa etmeden önce üç ay boyunca hafta sonları eski bağlantılarına teklif gönderiyor. On iki teklifin karşılığında bol bol «çok güzel olur» mesajı ve tek bir ödeme alıyor, o da indirimli. Elif bunu ret değil veri olarak okuyor. Ajansta kalıp marka stratejisi becerisini derinleştiriyor ve altı ay sonra yeniden deneyecek.

Nasıl kullanılır

1Atmak istediğiniz adımı tek cümleyle yazın: dört günlük hafta, serbest çalışma ya da bir yan ürün. Bu adımın size hangi kontrolü kazandıracağını da belirtin.
2Karar vermeden önce parayla ölçülen kanıt toplayın: ön satış, ücretli bir pilot müşteri, yazılı bir teklif ya da şartları kabul eden bir işveren. Övgüyü ve beğenileri sıfır sayın.
3Ödeme geliyorsa bu kanıtla ilerleyin ve pazarlık edin. Gelmiyorsa bunu beceri biriktirme sinyali sayın ve birkaç ay sonra yeniden test edin.