Kavram

İlişki Zihniyeti (Relationship Mindset)

İlişki zihniyeti, yakın ilişkilerin kaderle mi belirlendiğine yoksa emekle mi kurulduğuna dair taşıdığınız inançtır ve bir sorunu karşı tarafın kusurlu olduğunun kanıtı olarak mı, yoksa iki kişinin adını koyup birlikte üzerinde çalışabileceği somut bir mesele olarak mı okuyacağınızı bu inanç belirler.

Carol Dweck, sabit zihniyetin en çok yakın ilişkilerde sesini yükselttiğini fark etti. Bu zihniyet romantik bir vaatle gelir: Doğru partner ya da doğru arkadaş kendiliğinden uyar, uğraşmak gerekiyorsa demek ki olmayacakmış. Dweck burada psikolog Raymond Knee'nin araştırmalarına dayanır. Knee, bu “kader” inancını taşıyanların sorun başladığında vazgeçmeye meyilli olduğunu buldu. İlişkiyi büyütülen bir şey olarak görenler ise kalıp sorunla uğraşma eğilimindedir. Bu, her şeye katlanmak demek değildir. Size kötü davranılan bir yerde kalmak zorunda değilsiniz. Değişen, çatışmanın anlamıdır. “Bencilin teki” ya da “Biz uyumsuzuz” gibi bir karakter hükmünün yerini somut bir örüntü alır. Bulaşıkları kimin yıkadığı ya da planların nasıl iptal edildiği, iki kişinin tarif edip değiştirebileceği bir şeye dönüşür. Emek bir başarısızlık işareti olmaktan çıkar ve birini tanımanın olağan parçası olur.

Gerçek hayattan bir örnek

Selin, sevgilisi Emre'nin Kadıköy'deki akşam yemeklerinde sürekli telefonuna baktığını fark ediyor. İçindeki kader sesi şöyle diyor: “Gerçekten önemseseydi söylememe gerek kalmazdı, belki de birbirimize göre değiliz.” Gelişim sesi ise meselenin adını koyuyor: “Telefon masadayken yemeği tek başıma yiyormuşum gibi hissediyorum. Hafta içi telefonları antreye bırakmayı deneyelim mi?” Emre kabul ediyor ama iki kez unutuyor. Birlikte ayar yapıyorlar. Küçülen ilişki değil, sorun oldu.

Nasıl kullanılır

1Hükmü yakalayın: “Hep böyle yapıyor” ya da “Biz uyumsuzuz” diye düşündüğünüzde bunu bir gerçek olarak değil, sabit zihniyetin yorumu olarak not edin.
2Hükmü, ikinizin de görebileceği tek bir davranışa ve tek bir ana çevirin. Ne oldu, ne zaman oldu, size ne hissettirdi?
3Birlikte küçük bir deneme önerin ve bir hafta sonra nasıl gittiğini beraber konuşun.