Kavram
Geri Çağırma Pratiği (Retrieval Practice)
Geri çağırma pratiği, bir bilgiyi kaynağa bakmadan önce kendi hafızanızdan çekip çıkarmaktır; her hatırlama denemesi o bilgiyi, aynı metni yeniden okumaktan çok daha güçlü biçimde pekiştirir.
Çoğu insan sınavı bir ölçüm olarak görür: önce çalışılır, sonra kontrol edilir. Peter Brown, Henry Roediger ve Mark McDaniel'in «Make It Stick» kitabında bir araya getirdiği araştırmalar bu sırayı tersine çeviriyor. Bir soruyu ezberden yanıtlamak ya da bir süreci notlara bakmadan baştan sona yazmak, hafızada duranı yalnızca okumaz; onu değiştirir. Her başarılı geri çağırma, o bilgiye bir sonraki sefer ulaşmayı kolaylaştırır. Bilgiyi gerçek hayatta karşınıza çıkacak ipuçlarına da bağlar. Tekrar okumak verimli hissettirir, çünkü metin giderek tanıdık gelir. Ama tanımak, hatırlamak değildir. Sayfa önünüzdeyken her şeyi bildiğinizi düşünürsünüz, sayfa kalkınca tek satırını üretemezsiniz. Geri çağırma daha zordur ve sık sık yanılırsınız. Bu zorlanma bir başarısızlık işareti değildir, mekanizmanın ta kendisidir. Cevabı hemen ardından kontrol etmek döngüyü kapatır ve hatalar yerleşmeden düzeltilir.
Gerçek hayattan bir örnek
Elif, Ataşehir'de bir bankada uyum uzmanı ve yeni kara para aklamayı önleme yönetmeliğine bir ay içinde hâkim olması gerekiyor. Eskiden metnin altını çizip iki kez okurdu. Bu kez her bölümden sonra dosyayı kapatıyor ve şüpheli işlem bildiriminin adımlarını boş bir kâğıda ezberden yazıyor. İlk denemede yedi adımdan yalnızca üçünü hatırlıyor. Kontrol edip düzeltiyor, üç gün sonra yeniden deniyor ve bu kez altısını hatırlıyor. Denetim günü sorular geldiğinde adımlar kendiliğinden akıyor.
Nasıl kullanılır
- 1Bir bölümü okuduktan sonra kapatın ve ana noktaları hiçbir şeye bakmadan kâğıda yazın ya da sesli anlatın.
- 2Hemen kaynakla karşılaştırın, atladıklarınızı işaretleyin ve her boşluğu bir sonraki tur için kısa bir soruya çevirin.
- 3Tekrar okumak yerine birkaç gün arayla yeniden hatırlamayı deneyin. Biraz zorlanıyorsanız yöntem çalışıyor demektir.