Kavram
Mücadele Düğmesi (Struggle Switch)
Mücadele düğmesi, Russ Harris'in kaygı gibi rahatsız edici duygularla savaşma, onları bastırma ya da onlardan kaçma refleksi için kullandığı imgedir. Bu refleks geri teper, çünkü beyin mücadelenin kendisini tehlikenin kanıtı sayar ve alarmın sesini açar.
Harris, Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) alanında terapist yetiştiren bir hekim. Mutluluk Tuzağı'nda zihnin arka tarafında bir düğme hayal etmemizi ister. Rahatsız edici bir duygu geldiğinde düğme açıksa savaşa gireriz: kendimize sakinleşmemizi söyleriz, telefona sarılırız, odadan çıkarız, nabzımızı yoklarız. Her hamle beyne gerçekten bir şeylerin ters gittiği mesajını verir. Alarm büyür ve bir süre sonra kaygılı olduğumuz için kaygılanmaya başlarız. Üstüne öfke, utanç ve suçluluk da biner. Düğme kapalıyken aynı duygu yine gelir ama büyütülmez. Kendi temposunda yükselir, zirve yapar ve iner. Düğmeyi kapatmak pes etmek ya da duyguyu sevmek değildir. Kontrol çabasına harcanan enerjiyi geri alıp gerçekten önemsediğiniz şeye yöneltmektir. Duygu bir süre kalabilir. Yaşamaya başlamak için önce onu kovmanız gerekmez.
Gerçek hayattan bir örnek
Maslak'ta bir plazada çalışan Elif, yönetim kuruluna sunum yapmadan on dakika önce ellerinin titrediğini fark ediyor. Düğme açık. İçinden "Saçmalama, toparlan" diyor, akıllı saatinden nabzını üç kez kontrol ediyor, lavaboya gidip yüzünü yıkıyor. Kalbi daha da hızlanıyor. Sonra ne yaptığını görüyor: "Şu an bu duyguyla savaşıyorum." Titremeye izin veriyor, karnına doğru yavaş bir nefes alıyor ve ilk slayta bakıyor. Sunuma hâlâ gergin başlıyor, ama zihni artık odada.
Nasıl kullanılır
- 1Düğmenin açıldığını yakalayın. İçinizden "Bu duyguyla savaştığımı fark ediyorum" deyin ve hamlelerinizi adlandırın: tartışmak, ekrana kaçmak, ortamı terk etmek.
- 2Duyguyu bedeninizde bulun, ona doğru yavaşça nefes alın ve sınırlarını merakla gözlemleyin. Dışarı itmek yerine ona yer açın.
- 3Dikkatinizi önünüzdeki işe ya da kişiye geri getirin. Duygu yanınızdayken önemli olan bir sonraki küçük adımı atın.