Kavram
Zorluk Hipotezi (The Adversity Hypothesis)
Zorluk hipotezi, Jonathan Haidt'ın insanların büyümek için sıkıntıya ihtiyaç duyduğu yolundaki eski fikri sınamasıdır; Haidt zorluğun büyümeye yol açabileceğini, ama her zaman ve herkes için değil, büyümenin de esas olarak yaşananı anlamlandırarak geldiğini bulur.
Haidt, Mutluluk Varsayımı'nda iki versiyonu birbirinden ayırır. Zayıf versiyon, insanların zorluktan büyüyebileceğini söyler ve travma sonrası büyüme üzerine yapılan araştırmalar bunu destekler: Hastalık, kayıp ya da başarısızlıktan geçen pek çok kişi gerçek kazançlar bildirir. Haidt bunlardan üçünü sayar. Bir zorluğa göğüs germek, insanın bilmediği yeteneklerini ortaya çıkarır; sıkıntı ilişkileri sınar ve çoğu zaman güçlendirerek kimin yanınızda kaldığını gösterir; öncelikleri de değiştirerek dikkati şimdiye ve başka insanlara çevirir. Güçlü versiyonu, yani insanların en tam gelişimlerine ulaşmak için zorluğa ihtiyaç duyduğu iddiasını ise ancak koşullu olarak kabul eder. Travma kalıcı zarar da verebilir; kazançlar zamanlamaya, kişinin çevresindeki desteğe ve yaşadığını nasıl anlamlandırdığına bağlıdır. Pratik bu son noktadadır. Haidt, James Pennebaker'ın araştırmalarını anlatır: Acı veren bir olay hakkında, onu anlamlandırmaya çalışarak yalnızca kendileri için yazan kişiler, sonrasında önemsiz konular hakkında yazanlardan genellikle daha iyi durumdaydı. Fikir burada Viktor Frankl'ın trajik iyimserliğiyle buluşur: Sıkıntı iyi bir şey değildir, ama insan onu taşıma biçiminde yine de anlam bulabilir. Bu asla acıyı aramak ya da birine yaşadığının bir armağan olduğunu söylemek için bir gerekçe değildir.
Gerçek hayattan bir örnek
Sakarya'da üretim planlamacısı olan Tolga, fabrika kapanınca işini kaybetti. Buna bir lütuf demedi. Ama üç akşam boyunca, yaşananlar ve bunların ona ne gösterdiği hakkında, yalnızca kendisi için on beş dakika yazdı. Üçüncü sayfada iki şey öne çıktı: Ağabeyi onu her gün aramıştı ve yıllarını artık kendi seçmediği bir işte geçirmişti. Lojistik yazılımı üzerine bir kursa başladı ve pazar öğle yemeklerini ağabeyinin evine taşıdı.
Nasıl kullanılır
- 1Hâlâ taze bir yara değil, arada biraz mesafe olan geçmiş bir zorluk seçin.
- 2Üç dört gün boyunca kısa oturumlarla, yalnızca içinizi dökmek için değil, yaşananı anlamak için kendinize yazın.
- 3Bu zorluğun sizde, ilişkilerinizde ve önceliklerinizde neyi ortaya çıkardığını not edin; yazmak taşıyabileceğinizden fazlasını yüzeye çıkarırsa bir uzmanla konuşun.