Kavram
Özgüven boşluğu
Özgüven boşluğu, Russ Harris'in özgüvenli hissetmek ile harekete geçmek arasındaki bekleyişe verdiği addır. Önce özgüvenli hissetmesi gerektiğine inananlar hiçbir zaman harekete geçemez; çünkü his, gelirse, eylem yeterince tekrarlanıp tanıdık hâle geldikten sonra gelir. Boşluk yalnızca eylem tarafından kapanır.
Çoğu insan farkında olmadan şu kurala göre yaşar: "Önce kendimi özgüvenli hissetmeliyim, sonra harekete geçerim." Harris'in klinik gözlemine göre bu kural, beklemekle geçen bir hayat üretir. Özgüven hissi, bir işi artık yeni olmaktan çıkana kadar yapmış olmanın ürünüdür; dolayısıyla bir ön koşul olamaz. Sıranın tersine çevrilmesi gerekir: Korku yerinde dururken işin en küçük hâlini yapın; his gelecekse gelsin. Harris özgüvenin kendisini de korkunun yokluğu olarak değil, korkuyla kurulan bir ilişki olarak tanımlar: Sörfçü denize açılmak için dalgaların dinmesini beklemez. İş görüşmesinden ya da bir konuşmadan önce sizi özgüvenli hissettirmeyi vaat eden her yöntemin o gün işe yaramamasının nedeni budur: His hiçbir zaman giriş bileti değildi. Pratik araç bir kanıt listesidir. Kendinizi hazır hissetmeden yaptığınız her özgüvenli eylemi yazarsınız; böylece biriken kayıt, hissin yapması beklenen işi yapar.
Gerçek hayattan bir örnek
Konya'da bir hemşire, nöbet çizelgesindeki bir sorunu bir aydır sorumlu hemşireye açmak istiyor, ama kendinden emin hissedeceği anı bekliyor. Sorunu iki cümleyle yazıyor ve sabah nöbet devrinin sonunda, nabzı hızlanmış hâlde dile getiriyor. Sorumlu hemşire bir değişikliği denemeyi kabul ediyor. Konuşmadan önce özgüveninde hiçbir şey değişmemişti; sonrasında elinde, bir sorunu dile getirip dinletebildiğine dair bir kanıt vardı.
Nasıl kullanılır
- 1"Kendimi daha özgüvenli hissettiğimde yaparım" cümlesini yakalayın; bu bir plan değil, boşluğun ta kendisidir.
- 2Yapmak istediğiniz şeyin en küçük hâlini bugün, korkunuz yerinde dururken yapın.
- 3Hazır hissetmeden yaptığınız eylemlerin kanıt listesini tutun; his ortada yokken bu listeyi okuyun.