Kavram
Duygusal Taşma (Emotional Flooding)
Duygusal taşma, bir tartışmanın bedeni ve zihni öylesine ele geçirdiği durumdur ki hızlanan nabız, stres hormonları ve tehdide daralan dikkat yüzünden kişi artık dinleyemez, net düşünemez ve saldırmak, savunmak ya da içine kapanmak dışında tepki veremez.
Kavram, tartışan çiftleri kameraya alıp kalp atışlarını ölçen psikolog John Gottman'dan geliyor. Daniel Goleman da «Duygusal Zekâ» kitabında bu bulguya yaslanır. Taşma yalnızca üzgün hissetmek değildir, fiziksel bir aşırı yüklenmedir. Nabız dinlenme seviyesinin belirgin biçimde üstüne çıktığında beden konuşmayı tehlike olarak algılar. Sözleri tartan, karşı tarafın niyetini okuyan zihin sessizleşir. Bu noktada insan söylenmemiş hakaretler duyar, kastetmediği şeyler söyler. En hızlı tetikleyici eleştiridir: Kişiliğe yönelik bir saldırı karşı saldırıyı çağırır ve iki taraf birlikte tırmanır. Pratik ders şu: Taşmış birini ikna ederek sakinleştiremezsiniz. Önce bedenin yatışması gerekir. Bu da genellikle cümlenin ortasında alınan derin bir nefesle değil, gerçek bir arayla olur.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de oturan Selin ile Emre bayram ziyaretlerini konuşuyor. Selin sinirle, Emre'nin kendi ailesinden başka kimseyi düşünmeyen biri olduğunu söylüyor. Emre'nin kulakları yanıyor, kalbi çarpıyor ve iki yıl önceki tatili gündeme getirmeye hazırlanıyor. Sonra duruyor: "Şu an taştım. Yirmi dakika ara verelim." Moda sahilinde yürüyüp dönüyor. Bu kez Selin şöyle diyor: "Planı bana sormadan kesinleştirince dışlanmış hissettim. Bundan sonra birlikte karar verelim mi?" Emre bu cümleyi artık duyabiliyor.
Nasıl kullanılır
- 1Kendi taşma sinyallerinizi tanıyın: güm güm atan kalp, yanan yüz, dinlemek yerine kafanızda cevap provası yapmak. Bunları fark ettiğinizde yüksek sesle söyleyin: «Şu an taşıyorum.»
- 2En az 20 dakikalık bir ara verin ve ne zaman döneceğinizi belirtin. Bu süreyi tartışmayı kafanızda yeniden oynatarak değil, sizi sakinleştiren bir şey yaparak geçirin.
- 3Konuşmaya eleştiriyle değil şikâyetle dönün: tek bir belirli davranışı söyleyin, onun sizdeki etkisini anlatın ve somut bir ricada bulunun.