Kavram
Duygusal Zihin (Emotional Mind)
Duygusal zihin, bir durumu kaba hatlarıyla okuyan ve daha yavaş çalışan düşünen zihin tartmayı bitirmeden insanı harekete geçmeye iten, zihnin hızlı ve dürtüsel tarafıdır.
Daniel Goleman, Duygusal Zekâ kitabını basit bir resim üzerine kurar: Çoğu zaman birlikte çalışan iki zihniniz vardır. Düşünen zihin seçenekleri tartar, sonuçları hesaba katar. Duygusal zihin ise hisseder. Hızlıdır, kaba hatlarla görür ve önce harekete geçmek üzere kurulmuştur. İlk izlenimi yakalar, onu kesin bilgi gibi kabul eder ve bedeninizi harekete hazırlar. Bu hız, üzerinize doğru kayan bir arabadan kaçarken işe yarar. 'Tehdit' patronunuzdan gelen belirsiz bir mesajsa pahalıya patlar. Sorun, duygusal zihin direksiyonu tek başına aldığında başlar, yani düşünen zihin daha bakmayı bitirmeden. Goleman buna duygusal ele geçirilme (emotional hijacking) der. Amaç duygusal zihni susturmak değildir, çünkü sinyalleri çoğu zaman gerçek bir bilgi taşır. Amaç, düşünen zihnin ilk okumayı kontrol edebileceği kısa bir ara yaratmaktır.
Gerçek hayattan bir örnek
Salı öğleden sonra, Kadıköy'de bir ajansta proje yöneten Emre, müşterinin de bulunduğu WhatsApp grubunda bir iş arkadaşının mesajını görüyor: 'Sunum yine mi son dakika?' Yüzü ısınıyor, parmakları 'Herkes önce kendi işine baksın' diye yazmaya başlıyor bile. Göndermiyor ve çay almaya kalkıyor. On dakika sonra mesajı yeniden okuyunca anlıyor: Arkadaşı, matbaaya yetiştirmek için dosyayı bekleyip beklememesi gerektiğini soruyormuş. Emre 'Saat 16.00'da sizde' yazıp konuyu kapatıyor.
Nasıl kullanılır
- 1Bedeninizin verdiği işareti fark edin. Isınan yüz, sıkılan çene ya da hızlanan nefes, direksiyonun duygusal zihne geçtiğini gösterir.
- 2Harekete geçmeden önce zaman kazanın. Mesajı taslakta bekletin, birkaç derin nefes alın ya da kısa bir yürüyüşe çıkın. Düşünen zihnin yetişmesi birkaç dakika sürer.
- 3Düşünen zihninize tek bir soru sorun: 'Bunu başka ne açıklayabilir?' Kararınızı ancak cevabı duyduktan sonra verin.