Kavram
Duygusal Tetikleyiciler (Emotional Triggers)
Duygusal tetikleyiciler, en güçlü tepkilerinizi düzenli olarak ateşleyen belirli kişiler, durumlar ve beden hâlleridir; bunları erken fark etmek, diğer tüm duygusal becerilerin temelidir.
Güçlü tepkiler hava durumu gibi gelir: aniden bastırır, sebepsiz görünür. Oysa son birkaç haftaya dönüp baktığınızda tesadüfün büyük kısmı kaybolur. Hep aynı düğmelere basılır: belirli bir iş arkadaşınızın ses tonu, sözünüzün yarıda kesilmesi, eşinizle para konuşması, teslim tarihinden önceki son saat. Tetikleyiciler genelde üç grupta toplanır: kişiler, durumlar ve açlık, uykusuzluk ya da hızlanan nabız gibi beden hâlleri. Çoğu zaman ikisi birleşir; yorucu bir günün sonunda gelen sert bir yorum iki kat ağır basar. Travis Bradberry ile Jean Greaves öz farkındalığı duygusal zekânın temeline koyar. Kendi testlerine göre duygularını yaşadığı anda doğru adlandırabilenler yalnızca üçte bir civarındadır. Daniel Goleman da bu anlık öz gözlemi kilit taşı olarak görür. Amaç her tetikleyiciden kaçmak ya da hissetmeyi bırakmak değil. Ne yapacağınızı seçmek için hâlâ bir iki saniyeniz varken kalıbı tanımak. Tetikleyiciyi önceden tanıdığınızda tepki yine gelir ama sizi hazırlıksız yakalamaz. Geldiğini hiç fark etmediğiniz bir şeyi yönetemezsiniz.
Gerçek hayattan bir örnek
Bir lojistik firmasında satın alma uzmanı olan Deniz, perşembe toplantılarında sık sık parladığını fark eder. İki hafta boyunca her öfke anından sonra tek satır not alır: kim vardı, ne oldu, bedeni ne hissetti. Kalıp açık çıkar. Sözünü hep aynı müdür kesiyor ve bu çoğunlukla öğle yemeğini atladığı günlere denk geliyor. Artık toplantıdan önce mutlaka bir şeyler yiyor. Göğsündeki sıcaklığı tanıdık bir sinyal olarak okuyor ve karşılık vermek yerine sakin bir sesle cümlesini bitirmek istediğini söylüyor.
Nasıl kullanılır
- 1İki haftalık bir tetikleyici günlüğü tutun: her güçlü tepkiden sonra kimin olduğunu, ne yaşandığını ve bedeninizin ne yaptığını tek satırla yazın.
- 2Kişiler, durumlar ve beden hâlleri arasında tekrar edenleri arayın; en sık karşılaştığınız üç tetikleyiciyi sade kelimelerle adlandırın.
- 3Her biri için en erken beden sinyalini belirleyin, örneğin kasılan çene ya da ısınan yüz, ve bunu cevap vermeden önce bir nefeslik durma işareti sayın.