Kavram
Mutluluk formülü
H = S + C + V mutluluk formülünü 2002'de Martin Seligman ortaya koydu; Jonathan Haidt da kullanır. Mutluluk (H), büyük ölçüde kalıtsal bir sabit nokta (S), hayatınızın koşulları (C) ve seçtiğiniz etkinliklerin (V) toplamıdır. C ve V gerçek bir alan bırakır.
Alışma araştırmaları ilk bakışta yalnızca S'nin önemli olduğunu, koşulların ise zamanla silindiğini söylüyor gibidir. Haidt'in kullandığı biçimiyle formül bu izlenimi düzeltir. Sonja Lyubomirsky, Ken Sheldon ve David Schkade'nin 2005 tarihli araştırması aynı ayrımı sabit nokta, koşullar ve bilinçli etkinlikler olarak geliştirdi; sık aktarılan 50/10/40 dağılımı ise eleştirildi ve bir ölçüm değil, bir örnekleme olarak okunmalıdır. S gerçektir ve büyüktür: ayrı ailelerde büyümüş ikizlerin mutluluk düzeyleri birbirine benzer. Ama C, insanların hiçbir zaman alışamadığı koşulları da içerir (gürültü, uzun bir işe gidiş gelişi, söz sahibi olamamak, yakın ilişkilerdeki çatışma); bunları değiştirmek kalıcı bir kazanç sağlar. V ise içinde çeşitlilik ve katılım olduğu için alışmaya direnen etkinlikleri kapsar: spor, öğrenmek, sevdiğiniz insanlarla geçen zaman, akış yaşatan iş ve hobiler. Formül neye harcama yapmamak gerektiğini de söyler: eşyalar ve yeterli olanın üstündeki para, hepsinden hızlı söner. Bir çalışma kâğıdı olarak kullanıldığında bir hayata iki soru sorar: Hangi koşullara alışamadım ve bunları değiştirebilir miyim? Hangi gönüllü etkinlikler karşılığını vermeyi sürdürdü? Ardından saatlerinizi sönen kalemlerden kalıcı olanlara aktarmanızı söyler.
Gerçek hayattan bir örnek
Mersin'de bir hemşire kendi C ve V listesini çıkarıyor. Uzun süre para biriktirerek aldığı yeni arabanın keyfi bir ayda sönmüş. Dört hafta sonundan yalnızca birini boş bırakan nöbet çizelgesi ise üç yıldır onu yıpratmayı sürdürüyor. Kız kardeşiyle pazar sabahları yüzmeye gitmek de hâlâ karşılığını veriyor. Maaşından biraz feragat etmek pahasına başka bir çizelge istiyor ve pazar yüzmelerini koruma altına alıyor.
Nasıl kullanılır
- 1Kendi C ve V listenizi yazın: alışamadığınız ama değiştirebileceğiniz koşullar ve karşılığını vermeyi sürdüren etkinlikler.
- 2Her hafta bir saati sönen bir kalemden kalıcı bir kaleme aktarın.
- 3Satın aldığınız şeylerin mutluluğunuzu yalnızca kısa bir süre yükselteceğini bilin; puanı uzun süre değiştirmezler.