Kavram
Meta-An (Meta-Moment)
Meta-an, sizi tetikleyen bir olayla verdiğiniz tepki arasına bilinçli olarak yerleştirdiğiniz kısa duraksamadır. Bu birkaç saniyede en iyi hâlinizi gözünüzde canlandırır ve bir sonraki adımı o imgenin seçmesine izin verirsiniz.
Kavramı, Yale Duygusal Zekâ Merkezi'nin direktörü Marc Brackett adlandırdı. Adlandırdığı şey, çoğumuzun fark etmediği o ince aralık. Birçok kişide bu aralık pratikte sıfırdır: mesaj gelir, çene kasılır, cevap çoktan gönderilmiştir. Adındaki "meta" da işi anlatır: duygunun içinde savrulmak yerine bir an onun üstüne çıkıp ona bakmak. Amaç duyguyu bastırmak değildir, çünkü öfke ya da kırgınlık gerçek bir bilgi taşır. Amaç, o aralığı hiçten birkaç saniyeye çıkarmak ve bu saniyeleri bilerek kullanmaktır. Brackett'ın sırası basittir: tetiklendiğinizi fark edin, bir nefesle geri çekilin, en iyi hâlinizi hatırlayın, sonra o hâle yakışan bir strateji seçin. İşin yükünü en iyi hâl imgesi taşır. Gergin bir anda "sakinlik" gibi soyut ilkeler buharlaşır. Kim olmak istediğinize dair somut bir resim ise elinizin altındadır. Her seferinde işe yaramaz, özellikle başlarda. Ama geç de olsa yakaladığınız her an, bir sonraki aralığı biraz daha genişletir.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de küçük bir kafe işleten Selin, kapanışta bir Google yorumu okur: "Kahve soğuk, personel ilgisiz. Bir daha asla." Parmakları çoktan "Siz de hiç nazik değildiniz" yazmaya başlamıştır. Yanaklarının ısındığını fark eder, telefonu tezgâha bırakır ve iki yavaş nefes alır. En iyi hâlini önceden üç kelimeyle tanımlamıştır: "sakin, adil, misafirperver." Ertesi sabah şöyle yazar: "Yaşadıklarınız için üzgünüz. Bir dahaki kahveniz bizden, gelince Selin'i sorun."
Nasıl kullanılır
- 1En iyi hâlinizi anlatan üç kelimeyi şimdiden yazın, örneğin "sakin, adil, sıcak". Böylece imge ihtiyaç anında hazır olur.
- 2Tetiklendiğinizi gösteren işareti yakalayın: kasılan çene, yüzde sıcaklık, kafanızda hızla kurulan bir cevap. Klavyeye dokunmadan ya da konuşmadan önce bunu kendinize adlandırın ve bir yavaş nefes alın.
- 3Kendinize sorun: "En iyi hâlim önümüzdeki bir dakikada ne yapardı?" Sonra ona uyan küçük bir adım seçin: beklemek, bir soru sormak ya da sonra cevap vereceğinizi söylemek.