Kavram
Sorumluluk Bilinci (Responsibleness)
Sorumluluk bilinci, Viktor Frankl'ın şu fikridir: Anlam, hayattan alacaklı olduğunuzu düşündüğünüz şeyi beklemekten değil, her durumu hayatın size sorduğu bir soru olarak görüp ona eylemle cevap vermekten doğar.
Çoğumuz içimizde sessiz bir hesap defteri tutarız. Çok çalıştım, biraz rahatı hak ettim. İyi davrandım, iyilik bana dönmeli. Defter tutmadığında kandırılmış hissederiz ve "Ne anlamı var?" sorusu makul görünmeye başlar. Frankl, toplama kamplarında hayattan artık hiçbir şey beklemeyen insanlar gördü. Onlara daha adil bir defter vaat etmedi, sorunun yönünü çevirdi. Önemli olan bizim hayattan ne beklediğimiz değil, hayatın bizden ne beklediğidir. Sorumluluk bilinci, soruyu soranın değil, sorulanın siz olduğunuzu kabul etmektir. Cevaplar soyut felsefe değildir. Her biri bu kişiye, bu saate, bu duruma özgüdür. Bitirilecek bir iş, ilgilenilecek biri ya da onurla taşınacak bir acı olabilir. Bu, başınıza gelenler için kendinizi suçlamak değildir. Ne olursa olsun tepkinizi hâlâ sizin seçtiğinizi ve anlamın tam da o seçimde yaşadığını fark etmektir.
Gerçek hayattan bir örnek
Kadıköy'de yaşayan 34 yaşındaki mimar Elif, iki yıl emek verdiği yarışma projesinin elendiğini öğrendi. Haftalarca "Bu kadar emeğe yazık" diye düşündü. Sonra soruyu değiştirdi: Bu ay benden ne istiyor? Cevap gösterişsizdi. Babasının fizik tedavi randevularına eşlik edecek, ofisteki stajyere çizim programını öğretecekti. Proje geri gelmedi. Ama günlerinin boşa aktığı his dağıldı.
Nasıl kullanılır
- 1Hesap defterini yakalayın. "Bunca şeyden sonra…" diye başlayan bir düşünce fark ettiğinizde, kendinizi neyin alacaklısı saydığınızı yazın.
- 2Onu soruya çevirin: "Bu durum bugün benden somut olarak ne istiyor?" Bir hayat amacı değil, tek bir eylem belirleyin.
- 3Harekete geçmeden önce Frankl'ın testini uygulayın. Hayatı ikinci kez yaşıyormuşsunuz ve ilk seferde şimdi yapmak üzere olduğunuz kadar yanlış davranmışsınız gibi düşünün. Sonra seçin.