Kavram
Yatay İlişkiler (Horizontal Relationships)
Yatay ilişkiler, Alfred Adler'in farklı rollerdeki kişilerin eşit değerde olduğunu savunan fikridir; bu bakışta karşınızdakini sessizce alta yerleştiren övgü ve azarın yerini yalın bir teşekkür ve cesaretlendirme alır.
Ichiro Kishimi ve Fumitake Koga, “Sevilmeme Cesareti”nde Adler'in kulağa neredeyse kaba gelen bir iddiasını açar: Övmek, karşınızdakinin üstünde durmanın kibar bir yoludur. Bir çocuğa, yeni başlayan bir çalışma arkadaşına ya da eşinize “aferin” dediğinizde hakem koltuğuna oturur, performansı notlandırırsınız. Azar da aynı merdivendedir, yalnızca yönü aşağıdır. İki durumda da biri değerlendirir, öteki değerlendirilir. Değerlendirilen kişi de zamanla kendi seçimleri için değil, sizin hükmünüz için çalışmaya başlar. Yatay ilişkide ebeveyn, yönetici ya da akıl hocası gibi roller yerinde kalır, ortadan kalkan şey sıralamadır. Daha deneyimli ya da yetkili olabilirsiniz, ama bunu daha değerli olmakla karıştırmazsınız. Bu, geri bildirimi bırakmak demek değildir. Bir sorun varsa yine konuşursunuz, ama yargılayarak değil, birlikte bakarak. Elinizdeki araçlar küçüktür: Katkıyı gören bir teşekkür ve sonraki adımı karşı tarafa bırakan cesaretlendirme.
Gerçek hayattan bir örnek
Ekin, Levent'teki bir reklam ajansında çalışıyor. Stajyer Burak, müşteri sunumunun ilk taslağını cuma öğleden önce teslim ediyor. Ekin'in dilinin ucunda “Harika olmuş, aferin!” var. Onun yerine şunu yazıyor: “Teşekkürler, bu taslak bana bütün bir öğleden sonra kazandırdı; müşterinin istediği özet tam burada. Bir saatiniz daha olsa neyi değiştirirdiniz?” Burak bir not değil, kendi katkısını duyuyor. Sıradaki karar da onda kalıyor.
Nasıl kullanılır
- 1Hüküm kelimelerini yakalayın: Bir hafta boyunca yaşça ya da rütbece altınızda gördüğünüz birine “aferin”, “çok iyi” veya “yanlış olmuş” dediğiniz anları fark edin.
- 2Notun yerine teşekkür koyun: Davranışın size ya da ekibe kattığı şeyi adıyla söyleyin, örneğin “Teşekkürler, bu bana şunu sağladı…”
- 3Sözü onların seçimiyle bitirin: Sırada ne denemek istediklerini sorun ve kararı onlara bırakın.