Önce Kâr
Mike Michalowicz
Profit First
Önce Kâr, Mike Michalowicz'in muhasebe formülünü tersine çevirdiği kitaptır: "satış eksi gider eşittir kâr" değil, "satış eksi kâr eşittir gider". Gelen her para sabit yüzdelerle Kâr, Sahip Maaşı, Vergi ve İşletme Giderleri hesaplarına bölüştürülür. Kâr ve sahip maaşı, işletme onları harcamadan ayrılır; giderler kalana sığmak zorundadır. Yöntem davranışa dayanır: İşletme sahipleri gördükleri parayı harcar. Bu yüzden küçük hesaplar (Michalowicz'in "küçük tabakları"), kârı yıl sonunda kalırsa diye umulan bir para olmaktan çıkarıp her tahsilatta verilen bir karara dönüştürür.
İşletmeniz para kazanıyor ama kâr edip etmediğini söyleyemiyorsunuz. Michalowicz iki şirket kurup sattı, sonra kazandığının büyük kısmını kaybetti. Bu hesap düzenini, kâr yıl sonunda umulmasın, ilk tahsilattan itibaren ayrılsın diye tasarladı.
Kitabın özü
Michalowicz iki şirket kurup sattı, elde ettiği paranın çoğunu kaybetti ve sonunda kendisini batıranın bilinen formül olduğunu fark etti: satış eksi gider eşittir kâr. Bu formül kârı, giderlerden artakalan paraya indirgiyordu; küçük işletmelerin çoğunda ise geriye para kalmıyordu. Michalowicz'in tersine çevirdiği formülde kâr, gelen her paranın bir yüzdesi olarak en başta ayrılır; giderler kalana sığdırılır. Mekanizma hesaplardır. Gelir tek bir hesaba girer, her ayın 10'unda ve 25'inde de Kâr, Sahip Maaşı, Vergi ve İşletme Giderleri hesaplarına bölüştürülür. Yüzdeler işletmenin kaldırabileceği yerden başlar (kâr için yüzde bir bile olabilir) ve her çeyrek biraz artırılır. Vergi, vadesi gelmeden ayrılır. Sahip maaşı, artakalan para değil, bütçede bir kalemdir. Kâr hesabı her çeyrek dağıtılır ve asla başka bir iş için kullanılmaz. Hepsinin altında küçük tabaklar ilkesi yatar: İnsanlar tabağa ne konduysa onu yer, işletme sahipleri de hesapta ne görüyorsa onu harcar. Böylece iradenin sağlayamadığı disiplini yapı sağlar.
2014'te yayımlanan ve 2017'de güncellenen kitabın küçük işletme sahipleri arasında geniş bir okur kitlesi var. Bunun nedeni, okurun karakterinden hiçbir şey istememesi; tek istediği, bankada birkaç hesap açılması.
Kime göre
- Bütün geliri tek hesapta toplanan ve işletmenin kârlı olup olmadığını söyleyemeyen işletme sahipleri
- Bir vergi ödemesine hazırlıksız yakalanmış herkes
- Kârın bir umut değil, bir karar olmasını isteyen kurucular
Kime göre değil
- — Muhasebe kuramı arayan okurlar; kitap davranışa dayalı bir sistemdir ve bunu açıkça söyler
- — Karmaşık finansman yapısı olan işletmeler; yöntem, gelirin düzenli girdiğini ve bölüştürülebildiğini varsayar
Ana dersler
01
Formülü tersine çevirin
Satış eksi kâr eşittir gider. Kârı gelen her paranın sabit bir yüzdesi olarak en başta ayırın, giderleri de kalana sığmaya zorlayın. Böylece kâr, artakalan para olmaktan çıkar ve bir karara dönüşür.
Kayseri'de bir fırın işleten Zeynep, ilk bölüştürmede yüzde beşi kâra ayırıyor ve işletme hesabının kaygı verecek kadar küçüldüğünü görüyor. Bir ay içinde unu marketten almayı bırakıp bir toptancı buluyor.
02
Dört hesabı açın
Kâr, Sahip Maaşı, Vergi, İşletme Giderleri. Gelir ayda iki kez yüzdelere göre bölüştürülür. Sistemin kendisi bu bölüştürmedir; başka hiçbir şey gerekmez.
Yüzde beş kâr, yüzde kırk sahip maaşı, yüzde on beş vergi, yüzde kırk işletme gideri. İlk çeyreğin sonunda Kâr hesabında 900 lira birikiyor: fırının bugüne kadar gözle görülen ilk kârı.
03
Küçük tabaklar
İşletme sahipleri hesapta ne varsa onu harcar. Tek büyük hesap, büyük bir tabaktır. Dört küçük hesapta kâr ve vergi dokunulmaz durunca işletme, İşletme Giderleri hesabındaki parayla dönmek zorunda kalır.
Vergi hesabına yıl boyunca hiç dokunmayan bir fizyoterapist, vergi ödeme zamanı geldiğinde ilk kez paranın hazırda beklediğini görüyor.
04
Yüzdeleri yavaş yavaş artırın
İşletmenin kaldırabileceği yerden başlayın ve kâr yüzdesini her çeyrek bir puan artırın. İşletme Giderleri hesabı yetmiyorsa, işletme size sistemle ilgili değil, fiyatlarınız ya da maliyetlerinizle ilgili bir şey söylüyordur.
İlk ay kâr payı yüzde bir. Her çeyrek bir puan artırılıyor ve birinci yılın sonunda yüzde beşe ulaşıyor; bu sürede işletme hesabının dibe vurduğu tek bir ay bile olmuyor.
Bugün dene
Dört hesabı açın (bankanız izin veriyorsa aynı hesap altında etiketli dört kumbara da olur) ve bir sonraki tahsilatı yüzdelere göre bölüştürün: kâr, maaşınız, vergi, işletme giderleri. Yüzdeleri bir yere yazın.
Hızlı kontrol
Önce Kâr formülü nedir?
Yöntem neden işe yarar?
Seçme alıntılar
“Satış − Kâr = Gider.”
“Kârlılık bir olay değildir; bir alışkanlıktır.”