Girişimcilik Tutkusu
Michael E. Gerber
The E-Myth Revisited
Girişimcilik Tutkusu, Michael Gerber'in küçük işletmelerin çoğunun neden başarısız olduğunu açıkladığı kitaptır. Çoğunu teknisyenler kurar: zanaatinde iyi olan ve işi bilmeyi işletmeyi bilmek sanan insanlar. Oysa her işletmenin bir teknisyene, bir yöneticiye ve bir girişimciye ihtiyacı vardır. Teknisyen kurucu ilk rolü bütün gün, ikincisini geceleri ve kötü oynar; üçüncüsünü hiç oynamaz. Çaresi, işin içinde değil üzerinde çalışmaktır: İşletmeyi franchise verilecekmiş gibi tasarlayın, tekrar eden işin hep aynı yürümesi için bir operasyon kılavuzu yazın ve bitmiş işletmenin resminden başlayın.
İşletmenizin yaptığı işte iyisiniz; işletmenin bırakamayacağınız bir işe dönüşebilmesinin nedeni de tam olarak bu. Gerber, onlarca yıl boyunca bu tuzağa düşmüş küçük işletme sahiplerine danışmanlık yaptı ve kitapta çıkış yolunu anlatıyor.
Kitabın özü
Kitabın özgün adındaki "E-Myth", girişimcilik mitidir: İşletmeleri girişimcilerin kurduğu inancı. Gerber'e göre çoğunu, girişimci nöbeti dediği bir anda (bu işi neden başkası için yaptıklarını sordukları anda) teknisyenler kurar ve o ölümcül varsayım da onlarla birlikte kapıdan çıkar. Kitap, dükkânı bir hapishaneye dönüşmüş turtacı Sarah ile süren uzun bir sohbettir. Gerber bu sohbet üzerinden her işletme sahibinin üstlenmesi gereken üç kişiliği, bir işletmenin bebeklikten olgunluğa uzanan evrelerini ve franchise modelinde gördüğü "anahtar teslim devrimi"ni anlatır. Bu devrim, kurucusundan daha az becerili insanların yazılı sistemlerle yürütebileceği biçimde tasarlanmış bir işletmedir. İşin içinde değil, üzerinde çalışın. Hiç franchise vermeyecek olsanız bile franchise prototipini kurun. Operasyon kılavuzunu yazın. Orkestrasyonu kurun ki müşteri her seferinde aynı deneyimi yaşasın. Kurucunun özgürlüğü de müşterinin güveni de aynı yerden gelir.
İlk kez 1986'da yayımlanan ve 1995'te güncellenen kitap, en çok okunan küçük işletme kitaplarından biridir. "İşinizin içinde değil, üzerinde çalışın" öğüdünü yaygınlaştıran da bu kitaptır.
Kime göre
- Bir zanaati işletmeye dönüştürmek üzere olan herkes
- Her şeyi kendi üzerinde taşıyan ve tatile çıktıklarında ayakta kalamayan bir işletmenin sahipleri
- Küçük kalmak isteyen ama işinin tutsağı olmak istemeyen okurlar
Kime göre değil
- — Kıssa anlatımından hoşlanmayan okurlar; Sarah ile diyalog bütün kitap boyunca sürer
- — Yalın yöntemi ya da müşteri geliştirme yöntemini arayanlar; Gerber teklifin işe yaradığını varsayar ve operasyonu düzeltmeye odaklanır
Ana dersler
01
Zanaati bilmek, işletmeyi bilmek değildir
İşletme kuran teknisyen bütün gün işin kendisini yapar; girişimcinin işine hiç sıra gelmez, çünkü zaman kalmaz. Bir yıl içinde işletme, saatleri daha kötü olan bir işe dönüşür.
Samsun'da bir fizyoterapist klinik açıyor ve iki ayda takvimi tamamen doluyor. Hastalarına ondan başka bakabilecek kimse olmadığı için bir hafta bile izin alamıyor. Kendine bir iş satın almış.
02
İşin içinde değil, üzerinde çalışın
Haftada bir saat ayırın ve işin nasıl yapıldığına, başka birinin yapabilmesi için neyin gerektiğine bakın. Bugünkü yapılacaklar listesinden değil, işletmenin bitmiş hâlinin resminden başlayın.
Cuma günleri saat dörtte ayrılan bu saatte ortaya çıkanlar: yazılı bir ilk muayene değerlendirmesi, altı ev egzersiz programı şablonu, bir randevu kuralı. Üç ay sonra yerine bakan bir meslektaşı kliniği bir hafta yürütüyor ve hastalar hiçbir fark görmüyor.
03
Franchise prototipini kurun
İşletmeyi, sizden daha az becerili insanların yöneteceği beş bin şubenin ilkiymiş gibi tasarlayın. Neyin yazıya dökülmesi gerekirdi? İşletmeniz o yazılı düzendir, siz değilsiniz.
Bir fırıncının dokuz sayfalık kılavuzu, fırını iki hafta boyunca kız kardeşinin elinde yürütüyor. İki müşteri ekmeğin biraz farklı olduğunu söylüyor; siparişini iptal eden olmuyor.
04
Tekrar eden işlerin orkestrasyonunu kurun
Müşteri mümkün olan en iyi deneyimi değil, her seferinde aynı deneyimi ister. Değer katmadığı yerde kişisel takdiri ortadan kaldırın: Kayıt, fiyat teklifi ve takip her seferinde aynı olsun ve yazılı dursun.
Bir klinik, altıncı haftadaki takip mesajını standart hâline getirip her hastaya gönderiyor. Tavsiyeyle gelen hasta sayısı ayda dörtten on bire çıkıyor.
Bugün dene
Üç rolü yazın (teknisyen, yönetici, girişimci) ve bu hafta her birine kaç saat ayırdığınızı not edin. Sonra bir hafta ortada olmasanız işletmenizde nelerin aksayacağını yazın.
Hızlı kontrol
Gerber'in "E-Myth" dediği girişimcilik miti nedir?
Franchise prototipi nedir?
Seçme alıntılar
“İşletmeniz size bağlıysa bir işletmenin sahibi değilsiniz; bir işiniz var.”
“Orkestrasyon, işletmenizin operasyon düzeyinde kişisel takdirin ya da seçimin ortadan kaldırılmasıdır.”