İstediğiniz işe giden yolda en iyi kitaplar ve okuma sırası

Newport'un tezi dar ama işe yarar. “Tutkunun peşinden gitmek” kötü bir öğüttür, çünkü çoğumuzun içinde bir işle eşleştirilmeyi bekleyen hazır bir tutku yoktur. İşini sevenler de onu çoğunlukla iyi olduktan sonra sevmeye başlamıştır. Newport karşı duruşa zanaatkâr zihniyeti diyor: işin size ne verdiğini değil, sizin ne değer ürettiğinizi sormak. Kitabın etrafında döndüğü para birimi ise kariyer sermayesi. Bunlar, özerklik ve bir amaç duygusu gibi işi tatmin edici kılan şeylerle takas edebileceğiniz nadir ve değerli becerilerdir.

Neden ilk sırada? Doğru işin ilk günden doğru hissettireceğine inanan biri ya takılıp kalır ya da erken bırakır. Bu kitap arayışı bir kaldıraç inşa etmek olarak yeniden çerçeveler ve sonraki her adımın üzerindeki yük hafifler.

Sınırları da belli. Tez, özenle seçilmiş portreler üzerinden kuruluyor: bir televizyon yazarı, bir çiftçi, bir risk sermayedarı ve akademisyenler. Kariyer sermayesi mantığı bilgi işlerine bazı alanlardan daha iyi oturuyor. Önümüzdeki ay bir mülakata nasıl gireceğinize dair ise neredeyse hiçbir şey söylemiyor. Bu kitabı taktik için değil, duruş için okuyun.

Burnett ve Evans, Stanford'daki bir tasarım dersini kitaba dönüştürdü. Temel hamleleri kariyeri bir tasarım problemi gibi ele almak: cevabı daha çok düşünerek değil, prototip yaparak bulursunuz. İyi Zaman Günlüğü, birkaç hafta boyunca hangi etkinliklerin sizi içine çektiğini, hangilerinin tükettiğini kaydetmenizi ister. İşlevsiz inançların yeniden çerçevelenmesi (“Değişmek için çok geç”, “Şimdiye kadar bilmem gerekirdi”) zemini temizler. Odyssey Planları ise üç ayrı beş yıllık hayat taslağı ister: şu an içinde olduğunuz yol, o yol ortadan kalksa izleyeceğiniz yol ve para ile itibar önemli olmasaydı seçeceğiniz yol.

İş arayan biri için en pratik parça prototip görüşmesi. Bir planın bir versiyonunu zaten yaşayan biriyle, o planın peşinde bir yıl harcamadan önce konuşursunuz. Bu, yolun ilerisindeki iletişim kitaplarına köprü kurar.

Dürüst olmak gerekirse ton fazla iyimser ve yeniden çerçeveleme kalıbı bir süre sonra tekrara düşüyor. Alıştırmalar tek başına değil, bir partner ya da küçük bir grupla daha iyi işliyor. Kitap ayrıca deneme yapacak bir alanınız olduğunu varsayıyor; maddi baskı altındaysanız bu her zaman geçerli değil. Yine de günlük ve üç plan eksiksiz yapılmaya değer.

Bolles kitabı ilk kez 1970'te kendi imkânlarıyla yayımladı ve 2017'deki ölümüne kadar neredeyse her yıl güncelledi; yeni baskıları artık başkaları hazırlıyor. Bu bir tezden çok bir el kitabı. Merkezinde Çiçek Alıştırması var ve yedi yapraktan oluşuyor: en sevdiğiniz bilgi alanları, birlikte çalışmaktan hoşlandığınız insanlar, aktarılabilir becerileriniz, çalışma koşulları, maaş ve sorumluluk düzeyi, coğrafya ve amaç. Yapraklar birlikte, aradığınız işi gerçekten arayabileceğiniz kadar somut biçimde tarif eder.

Kitap yöntem konusunda da açık sözlü. İlanlara özgeçmiş göndermek, işe girmenin en az etkili yolları arasında; araştırdığınız kurumlara doğrudan yaklaşmak çok daha iyi sonuç veriyor. Mülakat önerisi, konuşmanın yaklaşık yarısını sizin, yarısını karşı tarafın yapması ve cevapların kısa tutulmasıdır. Maaş bölümü ise sizi istediklerine karar verene kadar paradan söz açmamanızı ve aralığı önceden araştırmanızı söyler. İkisi de bu konuda okuyabileceğiniz en net metinler arasında.

Eksileri de var: uzun, baskılar birbirinden farklı, bazı bölümler eskimiş duruyor ve Çiçek'i gerektiği gibi yapmak birkaç saat sürüyor. İhtiyacınız olmayanı atlayın ama Çiçek'i atlamayın. Sonraki kitaplar neyi hedeflediğinizi kabaca bildiğinizi varsayıyor.

LinkedIn'in kurucu ortağı Hoffman ve Casnocha, girişim düşüncesini kariyere taşıyor: kalıcı beta hâlinde kalmak ve sürekli uyarlamak. Rekabet avantajını varlıklarınızın, hedeflerinizin ve piyasa gerçeklerinin kesişimi olarak tanımlıyorlar. ABZ planlamasında A planı şu an yaptığınız iştir. B planı, A tıkanırsa ya da daha iyi bir yol belirirse geçebileceğiniz yakın bir dönüştür. Z planı ise felaket yaşamadan risk almanızı sağlayan güvenli zemindir.

İş arayan birinin en çok kullanacağı kısım ağ bölümleri. Zayıf bağlar ve ikinci dereceden tanıdıklar, yeni bilgi ve fırsat getirmede yakın arkadaşlardan çoğu zaman daha etkilidir, çünkü farklı çevrelerde dolaşırlar.

Çekinceler de var. Örnekler büyük ölçüde Silikon Vadisi'ne yaslanıyor ve ton zaman zaman bir LinkedIn tanıtımı gibi okunuyor. İnternette kariyer tavsiyesi okuduysanız içeriğin önemli kısmı tanıdık gelecek. Kitap yerini, aramanızı içine yerleştirebileceğiniz bir yapı (A, B, Z) sunarak hak ediyor.

Dalton'ın kitabı bu listenin en taktik olanı ve hedefiniz netleştikten sonra, en sonda okunmalı. LAMP listesiyle kırk işvereni üç ölçüte göre puanlarsınız: orada tanıdığınız ya da aynı okuldan mezun biri olup olmadığı, ne kadar istekli olduğunuz ve açık ilanlar. Böylece kime önce yaklaşacağınıza karar verirsiniz.

Ardından beş noktalı e-posta gelir. 75 kelimenin altındadır, ilk satırda ortak bağ yer alır, ilginiz geniş tanımlanır, ricanız soru biçimindedir ve kelimelerin yarısından fazlası karşı taraf hakkındadır. Kimin hızlı döndüğünü izler ve önceliği bu destekçilere verirsiniz. Görüşmelerde de TIARA sorularıyla ilerlersiniz: eğilimler, içgörüler, tavsiye, kaynaklar ve görevler.

Güçlü yanı, belirsiz ve kaygı veren bir işi bir takvime dönüştürmesi; e-postaları da meşgul insanların zamanına saygılı. Zayıf yanı, MBA ve kurumsal işe alım dünyası için yazılmış olması. Mezun ağınız ya da LinkedIn erişiminiz olduğunu varsayıyor, puanlama mekanik gelebilir ve küçük ya da gayriresmî iş piyasalarında yöntemi uyarlamanız gerekecek. Mesaj başına tek rica gibi küçük kuralların alışkanlığa dönüştüğü yer de burası.